Denken doet geen zeer

Veelal ruil ik achter de schermen. In alle logstilte zweven de mooiste creaties via mijn ruilpagina de mailbox in.

Zo nu en dan wordt er eentje publiek gemaakt, wanneer de ruiler dat zelf wil. Zo ook Riekster. (Wie haar nog niet leest, gaat heen en geniet. Woorden zoals deze, of deze, zeer de moeite waard.)

En zij ruilde dus. Een pracht van een gedicht. Krachtig en beladen, met een vleugje schijnbare luchtigheid. Ik geniet iedere keer weer van deze onverwachte juweeltjes in mijn mailbox, en vind het heerlijk uitdagend iets gelijkaardigs terug te ‘moeten’ doen.

Want ruilen, dat betekent dat er ook iets van mijn kant zal komen. Zij mocht op haar beurt drie woorden voor mij kiezen waaromheen ik een gedicht zou doen aanwassen.

Die drie woorden waren

-lading:1. vracht 2. munitie in een vuurwapen, springlading 3. bijgedachte, gevoelsinhoud

-karakter 1. figuur, letterteken 2. iems eigenschappen; aard, inborst 3. goede eigenschappen 4. het eigenaardige, typische

- kartel 1. overeenkomst tussen zelfstandige ondernemers om concurrentie (gedeeltelijk) op te heffen, m.n. door prijsafspraken 2. insnijding langs de rand

En zo ging ook ik aan de slag.

Mijn tegenruil:

—

In-zicht

Hij had het uitgedacht
tot in de puntjes
zoals dat zo mooi heet
Hoe hij gelukkig zou zijn
zou raken en vooral zou blijven

Hij zou van haar houden
en zij van hem
zoals niemand ooit deed
Hun liefde het vrachtschip
de lading hun warme lijven

En hij aan het roer
het kompas rotsvast in de hand

Hij zou haar binnenvaren
in zijn veilige haven
en daar voor anker gaan
Hoe ze oud zouden worden
onder elkaars toeziend oog

Maar dat zijn havengebied
uit niet meer dan drijfzand
voor haar bleek te bestaan
Waar zijn liefde voor haar
veel te zwaar op hen woog

En zij niet eens meer omkeek
vanaf de kade aan onbereikbaar land

Hoe hij stuurloos dreef
op het loze wrakhout
waar geluk ooit te water was gelaten
De kartels sneden diep
in zijn trillende ziel

En hij overdacht stil
die vreemde scheuren,
roestplekken, lekkages, gaten
Hoe ze hadden kunnen zinken
en hoe diep hij viel

Maar nooit werd hem duidelijk
dat zij simpelweg op zijn karakter was gestrand

—

Na een ochtendje shoppen in Antwerpen centrum stapte ik weer vrolijk in de tram terug naar Daar-Waar-Ik-Woon, een ritje van een dikke tien minuten alvorens ik zo goed als voor mijn deur word afgezet. Ik stap meestal twee haltes voor centraal station op, en zo ook weer vandaag.

De tram was goed gevuld, en iedereen zat rustig voor zich uit te staren. De deuren sloten, de tram vertrok en kwam op snelheid. Nog geen vijfhonderd meter verder vertraagde hij weer, en kwam met tegenzin tot stilstand. Mijn tramlijn gaat gedeeltelijk door ondergrondse tunnels, dus we stonden in een grauwe betonnen koker zonder licht een paar minuutjes stil. Mensen schuifelden wat, mensen keken wat om zich heen, mensen strekten hun nek uit alsof ze dwars door het bestuurdershokje heen konden kijken naar de reden van onze plotse stop.

Ding-dong. Onze bestuurder vertelde ons dat er verderop wat problemen waren maar dat eraan gewerkt werd en we dus even geduld moesten hebben. Als ware het een slechte symfonie, trokken zo’n twintig mensen hun mobieltjes en begonnen verwoed te smssen en te bellen. De stemmen weliswaar gedempt, maar een golf van onrust trok door de tram. Afspraken! Te laat komen! Verveling, wat te doen! Het schuifelen en draaien en gaan verzitten nam toe met iedere minuut dat we langer stil stonden.

Ding-dong. Aangezien er hier in de tunnel geen voetpad is, kan ik niemand eruit laten. Gelieve nog wat geduld te hebben. Iedereen bleef rustig zitten, begon wat in koffertjes en tassen te rommelen, staarde naar de betonnen muren om de tram heen. Zo’n twintig minuten vanaf onze stilstand later werd er opeens op onze ramen gebonkt. Een stel jongens liep door de smalle doorgang tussen tunnel en tram langs ons heen. Al snel volgden er meer mensen, oud en jong, die in ganzenpas langs de tram trokken.

En toen gebeurde er iets opmerkelijks.

De helft van de passagiers sprong als door wespen gestoken op. Ze stampten, renden, walsten naar de achterste deur van onze tram, in de veronderstelling dat deze open stond. Achteraan aangekomen bleek onze tram goed dicht te zitten, de ganzenmeute naast ons bleek dus van een voertuig achter ons te zijn. (Na een dik kwartier stilstand zouden er al snel zo’n tram of tien in de file staan.) En toen werden de opspringers dus boos.

Door elkaar heen werden nu met de nodige stemverheffing de volgende zinnen geuit: ‘Ja maar dat is niet éérlijk, als zíj eruit mogen, dan mogen wíj er óók uit!’ en ‘Ja hallo, zíj mogen wél weg en wíj niet? Dat is onéérlijk!’ en nog enkele varianten van deze uitspraken. Ik stond met mijn oren te klapperen en kon een grijns amper onderdrukken. In gedachten zag ik een stelletje kleuters stampvoetend in het gangpad staan, schreeuwend dat Pietje wél op het hek mocht klimmen en zij níet en – stampvoet stampvoet – dat is toch niet éérlijk?!

Ergens vond ik het ook wel schattig, dat een hele kluit volwassen tramreizigers dit deed. Kijk, ik woon nu een aantal jaren in België en heb duidelijk gemerkt dat er een groot verschil is tussen de Nederlandse en de Vlaamse mentaliteit, wat dat betreft. Voor mij als Nederlander – zachtaardige Limburger dan nog wel – is het soms opmerkelijk te ervaren hoe timide de gemiddelde Belg is. Er heerst hier een sfeer van ontzag voor gezag, van je meerdere nooit tegenspreken, van ervan uit gaan dat de dokter het altijd beter weet, de ambtenaar altijd gelijk heeft en ga zo maar door. Het is echt een verschil, hoe volgzaam en berustend de mensen hier zijn. Waar de gemiddelde Nederlander al tegen een prullenbak staat te stampen als de trein niet komt, blijven Belgen over het algemeen heel beschaafd en stil, soms op het – voor mij – ongelofelijke af. De enige uitlaatklep voor de Belg lijkt soms wel het verkeer te zijn, waar iedereen voorrang neemt wanneer het hen uitkomt en parkeert waar het lekker dichtbij is. Om dan vervolgens werkelijk iedere bestuurder in auto’s die langs de idioot en gevaarlijk geparkeerde eerste auto moet manoeuvreren, geïrriteerd te zien mompelen, mokken en fronsen. Maar niemand, geen enkele chauffeur, haalt het in zijn hoofd om te claxonneren. Want hee. Dat zijn je zaken niet. Ik ga niet mijn kop boven het maaiveld uitsteken. En zo zie ik dus soms hele stromen auto’s een file vormen in hun poging om die ene auto heen te rijden. Die dan allemaal zo gefrustreerd raken dat ze bij het volgende kruispunt met vol gas door het oranje stomen en nog een paar anderen snijden in het voorbijgaan. Maar ik dwaal af.

Dat deze gezagsgetrouwe en kalme mensen hier in die tram dan toch de moed vonden om een voor hen niet al te voor de hand liggende daad te stellen, namelijk in opstand komen, het niet pikken, hun mond opentrekken, dat is dan toch weer opmerkelijk om te zien. Dat ze dat nu juist in dit geval doen, wanneer er even een opstopping bij de tram is, en de bestuurder lekker onbereikbaar in zijn met veiligheidsglas gepantserd hokje zit, dat ze dit nu doen wanneer ze zien dat een andere trambestuurder het niet zo nauw neemt met mensenlevens en een groep passagiers op die halve meter tussen tram en tunnel laat schuifelen, dat is dan weer wat knullig, maar ach. Het had iets aandoenlijks, deze mensen die niet opgegroeid zijn met het idee dat je je mond mag opentrekken, te horen roepen dat het onéérlijk was. Onéérlijk! Om dan vervolgens met z’n allen in het gangpad te staan mokken. Niemand die een deur probeert te openen, niemand die op het hokje van de bestuurder tikt en verhaal gaat halen, nee: gewoon tegen elkaar en de passagiers die wel rustig bleven zitten, roepen dat je hier wordt benadeeld ten opzichte van de ganzen in de tunnel.

Na een minuutje kwam onze tram weer in beweging. Als bij toverslag verstomden alle gesprekken. Als bij een stoelendans kon men niet snel genoeg een plek vinden om te gaan zitten. Doordat er dus mensen in de tunnel liepen, moest onze tram stapvoets verder rijden, maar we haalden langzaam maar zeker alle wandelaars in, en kwamen ruim voor de voetgangers bij het volgende tramstation aan, waar alle ongeduldige mensen ons rijtuig uit konden vluchten. In alle rust vervolgden wij onze weg.

(Ik twijfelde nog of ik bij Centraal Station eruit zou stappen en de trein naar huis zou nemen, maar onze tram leek net weer lekker op dreef dus ik bleef toch maar zitten. Twee halten ná CS kregen we te horen dat deze tram niet meer naar Daar-Waar-Ik-Woon zou rijden, maar af zou slaan naar Daar-Waar-Ik-Helemaal-Niet-Woon-En-De-Weg-Niet-Weet. Ik ben dus uitgestapt en heb nog ruim een uur naar huis gelopen. Daardoor kwam ik wel langs de plek waar de problemen begonnen waren: een bovenleiding was compleet omlaag getrokken (waarschijnlijk door een te hoge vrachtwagen) en hing in stukken over de weg. Ik ben nog over de nodige brokstukken gestapt en langs alle hulpauto’s en hoogwerkers geslalomd, terwijl ik toekeek hoe een druk kruispunt vol ongeduldig verkeer omgeleid werd door de verkeerspolitie. Ik heb langs de lange file gewandeld die daardoor ontstaan was. Lekker in de zon gelukkig, en onderweg pikte ik zelfs nog een chocolade milkshake op. Zo kwam ik met rode wangen van het wandelen dan toch veilig thuis aan, in totaal twee en een half uur nadat ik besloten had mijn tram te nemen. Mijn ritje van een klein kwartier was dus ietwat verlengd, maar ik had het hele avontuur voor geen goud willen missen.)

Een verrassing bij het openen van de broodzak:

Normaal gesproken haal ik mijn neus op voor wit brood, maar op deze manier verweven met het bruin brood kan ik het zeker waarderen. En het héle brood is zo, dat maakt mijn ontbijt dit weekend in ieder geval een vrolijk gebeuren.

“Deze mandjes winnen de schoonheidsprijs ook niet echt he? In de supermarkt hier verderop, dáár hebben ze pas goede mandjes, en nieuw hè, spiksplinternieuw, helemaal van kunststof, en lichtgewicht, ongelofelijk. Deze zijn al helemaal verroest. En zwaar.” De vrouw naast hem glimlachte, zei dat ze niet zo’n mandjeskenner was, en liep het gangpad in. Hij wandelde op zijn gemak erachteraan.

Bij de papierwaren bleef hij staan. Willekeurig trok hij wat ordners van het schap, bekeek ze van alle kanten, zette ze weer terug. Hij tilde schriften op en wreef met zijn hand over het plastic van een bundel ruitjespapier. “Mooi spul hoor, hier. Met de schoolgaande kinderen kun je toch zo vijftig euro besparen op al dat spul, véél goedkoper dan bij V&D, maar even goed!” Het meisje in zijn buurt keek nieuwsgierig naar hem op, haar vader knikte en zei dat hij helemaal gelijk had. “Zie die klemmen maar eens, van de ordners. Dat is geen kattenpis, dat vertel ik je. Onverwoestbaar als je het mij vraagt.” De vader knikte beleefd, vroeg zacht aan zijn dochter of ze al gekozen had.

Verderop stonden de schoonmaakspullen, daar was het druk. “Iedereen heeft tegenwoordig zo’n Swiffer-stok geloof ik, verdomde handig, die dingen. Maar die naam? Ik had hem Zoefer genoemd, omdat het zo snel gaat, hahaha!” De twee dames naast hem lachten mee. Een van hen vertelde dat ze niet meer zonder zou kunnen, dat de stofzuiger bijna overbodig was nu in haar huis. “Ja dat klopt, maar een pak suiker over de vloer, daar kan zo’n Swiffert niet tegenop natuurlijk. Doe die stofzuiger nog maar niet de deur uit!” Hij knipoogde en wandelde verder.

In een schap op de hoek lagen allemaal stenen vogeltjes. Hij pakte er eentje op, bekeek het gedetailleerde verfwerk van dichtbij. Naast hem zei een jonge vrouw tegen haar vriendin dat ze moest komen kijken naar die leuke vogels. “Ze zijn ook echt mooi hè? Ik neem er denk ik ook een paar mee. Die kun je op de vensterbank zetten, of eigenlijk overal, staat hartstikke leuk.” De twee dames beaamden zijn woorden, een van hen antwoordde dat ze zo echt leken. “Heb je hem al opgetild? Zwaarder dan je denkt. Daar zit geen gat onderin, die zijn helemaal massief.” Hij zocht er vier uit, twee gele en twee bruine. De dames legden er ook een paar in hun mandje.

Bij de sokken hield hij weer halt, keek in de vakken of er nog donkergroene waren. Naast hem zocht een man een bundeltje sportsokken in de goede maat. “Die gebreide, daar heb je lang profijt van. Warm in de winter, en de hele herfst ook te dragen. Goed spul ook, honderd keer gewassen en de rek is er nog lang niet uit!” De man naast hem knikte, zei dat hij helaas allergisch was voor wol. “Zonde hoor, je weet niet wat je mist.” Hij zag achterin nog een paar groene liggen en liet ze snel in zijn mandje verdwijnen. “Sport je dan ook?” De man keek hem verward aan. “Ja, ik bedoel, er staat toch op dat het sportsokken zijn!” Vervolgde hij zijn grap. “Dan moet je wel naar je werk joggen hè, als je die aanhebt!” Hij grinnikte voldaan. De man glimlachte naar hem, zei dat hij werkelijk iedere dag met de fiets naar zijn werk ging. “Zo zo, een uitslover.” Hij knipoogde en tikte tegen zijn pet voor hij verder liep.

Bij het badschuim en de douchegels hield hij nog even halt. Terwijl hij zocht naar zijn vaste product, stond een vrouw naast hem in een soort sponzen te knijpen. “Wat een rare sponzen zijn dat, lijkt wel een roos van gaas!” De vrouw grinnikte, zei dat dit sponzen om te scrubben waren, puffs genoemd. “Skrubbelen? Wat is dat dan?” Ze legde geduldig uit dat deze dingen je dode huidcellen verwijderden, dat het lekker fris voelde na gebruik. “Dode huid? Mijn lieve kind, dan zou er bijna niets meer van me overblijven!” Hij bulderde door de zaak. “Vijftig jaar geleden had ik daar wat aan gehad, maar nu is het te laat!” Ze grinnikte met hem mee, zei dat dat toch zeker nog wel meeviel. “Skrubbel jij maar goed, dan blijf je er lang zo jong uitzien.” Ze glimlachte, hij dacht haar zelfs een beetje te zien blozen.

Bij de kassa’s stonden geen klanten, hij kon zo doorlopen. Achter de lange toonbank stonden drie kassières met elkaar te praten. Hij ging voor één van de kassa’s staan en zette zijn mandje neer. Hij wachtte even, maar de drie waren druk aan het overleggen waar de nieuwe vracht naartoe moest en merkten hem niet meteen op. “Jongedames!” Hij rechtte zijn rug en wachtte tot hij hun aandacht had. “Dat is typisch vrouwen, dat staat altijd maar te babbelen en te babbelen, daar is geen woord tussen te krijgen!” Een van de meisjes was naar de kassa gelopen en verontschuldigde zich terwijl ze zijn spullen begon te scannen. “Wijlen mijn vrouw was precies zo: nooit een momentje rust en het schoot ook niet op, boodschappen doen was op iedere hoek babbelen met alle buurvrouwen. Ik zeg het je, vrouwen, die staan nooit zonder woorden. Altijd een weerwoord klaar! Heb ik gelijk of heb ik gelijk?” Het meisje lachte en zei dat hij wel eens gelijk kon hebben. “Doodvermoeiend, dat vrouwvolk!” Hij nam zijn portemonnee en knipte hem open. “Wat is de schade vandaag, jongedame? Stop alles maar in een zakje, dat ik maar snel de rust kan opzoeken!”

“Knappe debardeur met rolkraag”

“Aanstekers in geel met rood maat 38″

“Truitje met uitgefitselde rand onderaan”

“Mooi golfje roos met witte mouwen”

“Knap kleedje met zijtirette”

“Leuk floere bloesje”

“In okergroen met glimmertjes”

Er gaat een compleet nieuwe wereld voor mij open, lieve dames en heren medebloggers en lezers. Ik duik in de tweedehands zoekertjes op de Belgische varianten van Marktplaats, en ik heb meteen het gevoel totaal geen idee te hebben wat er aangeboden wordt. Gelukkig maken foto’s wel wat duidelijk, en heb ik een fijne rasechte Belg tegenover mij aan tafel zitten die het een en ander kan ophelderen wanneer ik met vraagtekens in de ogen hoopvol een woord voorlees.

Dat een capuchon hier een kap heet, laarzen vaak botten worden genoemd, een jurk een kleed is en ‘is gebreden’ een volkomen aanvaarde voltooid verleden tijds-vorm van breien is, dat kon ik nog volgen. Dat bijna alle kledingstukken als ‘knap’ worden aangeprezen waar ik ‘mooi’ zou zeggen, lukt ook nog wel. (En dat ‘twee truis’ en ‘de kleding is gedraagt maar in goede staat’ niet representatief is voor het gros van de Belgen, dat is nog wel duidelijk.) Maar veel verder dan dat kwam ik toch niet.

Dan hier mijn stoomcursus dialect en spreektaal in deze contreien: een mouwloos shirt is een debardeur, instappers zijn hier aansteekschoenen, de kleur roze is vooral te vinden als roos en rose, een tirette is een ritssluiting en velours is in de volksmond ‘floer’. Okergroen deed me glimlachen, en het woord ‘uitfitselen’ voor een onafgewerkte naad die gerafeld is, vind ik eigenlijk gevoelsmatig helemaal kloppen. Was ik net gewend aan de Amerikaanse benamingen op Etsy, dat een vest een jumper is en een mouwloze trui (wat wij ook wel spencer noemen) een vest, krijg ik dit ook nog eens op mijn bord. Een ‘giletje’ heeft hier gewoon mouwen, is vaak gebreid, heeft knopen of een rits, kortom: staat bij mij te boek als vest, maar zoeken op ‘vest’ levert dan weer allerlei jassen en colbertjes op. Wat een ‘golfje’ is, is me nog niet helemaal duidelijk, maar veelal heeft het ook knopen of een rits, dus het lijkt me iets vest-achtigs … En ‘bloesjes’ levert werkelijk allerlei soorten truien, t-shirts en af en toe een verdwaalde blouse op (zoals ik hem ken). Pfff, ik heb het er maar druk mee. En dan kijk ik alleen nog maar naar het kleding-aanbod…

Mocht u ook nu dus ergens snel moeten inburgeren, neem dan deze tip van mij aan: lokale zoekertjes doen wonderen.

Ze staat voor de kapstok. Nee, daar staat ze nog niet, ze zit nog op haar stoel, achter haar computer. Maar in gedachten staat ze er al, te kiezen welke jas ze aan zal doen. Ze weet precies wat er hangt, al haar shawls en vesten en jassen, en zelfs welke bovenop hangen en welke weggemoffeld zijn achter anderen. Ze wil haar stoere jas aan, maar zal dat niet doen. Daar is het de dag niet voor. Nee, dat denkt ze niet, ze denkt: daar is het de stad niet voor. Maar eigenlijk weet ze wel dat dat onzin is, vorige week was het er wel de stad voor. Het ligt aan mijn stemming, denkt ze. Nee, dat denkt ze pas later, achteraf, wanneer ze allang weer binnen is en haar jas alweer aan de kapstok hangt.

Wanneer ze de voordeur opent, loopt er net een jonge vrouw langs. Sorry, denkt ze, dat ik je liet schrikken, denkt ze, dat er net een deur openvliegt op het moment dat jij dicht langs de huizen loopt, denkt ze. Misschien schrok ze wel helemaal niet, spreekt ze zichzelf verplicht toe. Ze sluit de deur en loopt de hoek om. Een man loopt haar tegemoet. Ik zie er niet uit, denkt ze. Nee, dat is niet waar, ze denkt: die man vindt mij lelijk. Hij nadert. Zie maar, hij kijkt niet eens mijn kant op. Wanneer ze elkaar passeren ziet ze dat hij ouder is dan ze op het eerste zicht dacht. Zijn haren vallen nonchalant over zijn teruggeweken haarlijn. Hun blikken kruisen, heel kort, nietszeggend.

Het zebrapad, ze staat er nu recht voor. Een rij auto’s. De eerstvolgende remt niet af, vliegt langs haar. Eikel, mompelt ze. Nee, ze mompelt nooit, dus ook nu niet. De tweede auto stopt netjes, de bestuurder maakt het bekende waai-gebaartje met haar hand boven haar stuur. Ga maar. Glimlach. Ze steekt over, glimlacht terug terwijl ze knikt. Nee, ze knikt niet, ze steekt even kort haar hand op. Dank u. Aan de overkant de bank binnen wandelen. Er zit een dame aan de balie, ziet ze door de glazen deur. Wat vervelend, denkt ze, ik moet helemaal niet bij haar zijn, maar enkel bij de pinautomaat meteen binnen in de hoek. Als ik de deur open denkt ze een klant te hebben. Zal ik haar nu juist wel of niet aankijken? Eerst niet, dan wel. Ze opent de deur, blik op de klink. Ze sluit de deur, draait zich om en werpt een snelle blik op de dame. Die kijkt niet op of om, gaat niet eens rechtop zitten, steekt haar nagelvijl niet eens weg. Ik besta niet, denkt ze. Nee, zo dramatisch doet ze niet: ze merkt me niet op, denkt ze, die ziet waarschijnlijk honderd mensen per dag naar de pinautomaat lopen. Pas wanneer ze de gang rechtdoor wandelen, gaat de nagelvijl in het bovenste laatje.

Dahag, denkt ze, wanneer de glazen deur achter haar in het slot valt. Fijne dag nog, denkt ze. U ook, denkt ze. Er hangen twee jongemannen op een bankje, naast de glasbak. Ze voelt eventjes de verplichting naar ze te kijken, gecombineerd met de tegenzin contact te moeten maken om erger te voorkomen. Dan ontspant ze: dit is een ander land, een andere stad, een andere wijk. Ze roepen me niks lelijks na wanneer ik ze negeer. Nee, zo gaat het niet echt. Het is meer een onbewust verkrampen en weer loslaten, zonder de woorden die nodig zijn om het aan anderen te omschrijven. Een rudimentair gevoel van onveiligheid, meegenomen uit vervlogen tijden.

Het rode mannetje. Wachten op zijn groene onderbuurman. Een oude dame staat voor het fietspad te wachten. Een iets jongere dame, druk telefonerend, houdt halt naast de oude dame. Zijzelf loopt vier passen verder, tot voorbij het fietspad, naar het stukje stoep tussen de rode fietsbaan en de autoweg. De oude dame kijkt haar afkeurend na. Nee, dat kan zij helemaal niet zien, ze heeft geen ogen in haar rug. De kletsende jongere vrouw komt naast haar staan. Ze voelt zich meteen gesterkt, zie je wel, oud mens, iedereen doet dat hier. Groen. Oversteken. Een man komt de hoek om. Ze loopt iets trager. Hij sloft ook maar wat. Flut, denkt ze, nu lopen we in elkaars weg. Ik kijk wel even in die volgende etalage, denkt ze. Hij blijft voor de etalage staan. Ook goed, denkt ze. Hij loopt weer door op het moment dat ze hem zou passeren. Ze zucht. Nee, ze zucht niet hardop, maar rolt met haar ogen. Nee, dat is niks voor haar, ze trekt kort haar mondhoek op en zet er even flink vaart achter. Dat werkt gelukkig wel.

Zal de caissière beledigd zijn als ik haar plastic tasje afsla en de spullen in deze tas erbij stop? Ze hoort haar baas van ooit weer praten: geef de tassen met logo mee, dan maken ze reclame op straat. Op de toonbank plakt een briefje: ‘Wij vragen een bijdrage van 10 cent voor onze plastic tasjes om het milieu te ontzien’.  Dan zullen ze het vast niet erg vinden, denkt ze. Nee, dat denkt ze niet, ze denkt: zullen ze dan nog balen dat ze tien cent minder inkomsten hebben als ik mijn eigen tas gebruik? Ze betaalt en steekt de spullen in haar tas. Niemand trekt een geweer, niemand begint te huilen.

Ze loopt naar huis. Ze is zo moe. Zo leeg, zo vol. Ze steekt de sleutel in de deur, eindelijk, veilig binnen. Jas aan de kapstok, tas op de vloer, ploft op haar stoel, leest iemands blog. Ze bekijkt haar eigen reactie van eerder die dag nog eens. Daaronder commentaar van de schrijver. Bedankt, lieve woorden, je bent zo lekker impulsief. Haha, denkt ze.

Nee, dat denkt ze niet. Treurig kijkt ze naar het scherm en steekt een sigaret op.

Ik ben er dus nog. Dat u dat even weet.

Maar. Van die dingen. Een griep. (Of hoe ongelofelijk blij ik met neusspray kan zijn.) Een logee. (Of hoe een dame voor de derde keer haar beenspier kan scheuren en moet uitzieken.) Een bange kat. (Of hoe de meegebrachte logeerkat lekker door mijn huis banjert terwijl mijn eigen heldinnetje dagen niet onder het bed uit komt, tenzij met grof geweld de nodige overredingskracht.) Een huishouden. (Of hoe alles altijd maar doorgaat, ongeacht of dat nu uitkomt of niet.) Zinken kisten en lijkzakken. (Of hoe je je opeens verdiept in crematies en uitvaartverzekeringen omdat je realiseert dat je in het buitenland woont – hoe dichtbij het ook is – en er allerlei regels gelden voor vervoer van dode Wenzen aangezien het een beetje raar is je hele familie- en vriendenkring naar het buitenland te laten komen voor een crematie.) Creativiteit. (Of hoe je uit grote gummen stempels kunt snijden/ de naaimachine weer herontdekt wordt/ er klei bestaat die in je eigen huis- tuin- en keukenoven gebakken kan worden.) Stumble upon. (Of hoe de bizarre dingen van het internet aan je voorbij rollen alsof het de normaalste zaak van de wereld is.) Pakketjes aan de deur. (Of hoe je verdwaalt in de vintage-afdeling op Etsy en de meest bijzondere creaties uit bijvoorbeeld de jaren vijftig voor vijftien dollar kunt kopen.) Verdwalen. (Of hoe hoofdpersonen in romans bijna vrienden van je lijken en je zo graag wil weten hoe het met ze gaat.)

Ik ben er dus. En eigenlijk heb ik best tijd om te loggen. En eigenlijk heb ik ook duizend ideetjes om neer te pennen. Maar. Dat de gordijnen gewassen moeten worden, en je erachter komt dat je de roede moet losschroeven om die gordijnen in de wasmachine te krijgen. En je de ladder nodig hebt om daaraan te kunnen. En die ladder buiten in de sneeuw/regen staat. De antieke houten ladder. Dat je daarna dus spontaan de witte keukenvloer moet dweilen. En je dan ziet dat de anti-kras dingen onder de tafelpoten niet meer onder de tafelpoten zitten. Dat je dan in de kelder kasten overhoop moet halen om nieuwe te zoeken die wél nog plakken. Dat je dan ziet dat er nog een was in de droger zit. En trouwens, dat je vergeten bent vlees uit de vriezer te halen vanochtend. En… Van die dingen dus. Dat er opeens weer een week voorbij is waarin je eigenlijk bést tijd had om te loggen. Maar het er tóch niet van kwam. Dat je even het gevoel hebt geleefd te worden, in plaats van je leven te leiden.

Dat je je even niet helemaal op je plek voelt, zoiets, weet u wel. Niks ernstigs, maar toch.

En zo staat er alweer een nieuw jaar voor de deur. Twee-nul-één-nul, het ziet er zo rond en af uit, maar het moet echt nog beginnen.

Het afgelopen jaar was voor mij een jaar van niet enkel uit dat diepe, donkere, eenzame en angstige dal kruipen, maar zelfs weer met plezier naar buiten gaan, met een glimlach communiceren, met voorpret iets in de buitenwereld plannen. Tegenwoordig doe ik vrolijk mijn gordijnen open, word ik op straat begroet door mijn postbode, klets ik met de dame aan de kassa en fiets ik onverschrokken door dit Belgische land op weg naar waar ik maar wil zijn. (En als het regent, dan neem ik gewoon de tram. Alsof het niets is.)

Ik ben er nog niet. Dat voel ik. Ik heb nog steeds grenzen liggen waar er vroeger geen waren. Ik pieker nog altijd bij vlagen over nutteloze en oncontroleerbare dingen. Ik durf nog niet alles, maar wel al weer veel. Mijn hart is weer een beetje toegankelijk voor de buitenwereld, mijn ogen zien graag meer dan mijn eigen navel en de vier muren om me heen. Ik ben zelfs weer aan een studie begonnen! Een thuisstudie, maar toch – met de nodige sociale voorwaarden. Als iemand mij dat een dik jaar geleden had gezegd, was ik in een treurige lachstuip geschoten. Overigens ga ik deze studie nu alweer omzetten, van de HBO variant bij één van de twee grote thuisstudienamen naar de Open Universiteit. En stapje hoger, een stapje anders, maar hopelijk ook een stapje richting toekomst, en een stap waar de broodnodige communicatie wél soepel verloopt.

Maar goed. Ik ben er dus nog niet. Niet wat toekomstplannen betreft, niet wat mijn ideaalbeeld van mezelf betreft, niet wat het sociale vlak betreft. Maar ik ben vol vertrouwen en zal me in alle bochten wringen die maar haalbaar zijn voor mij, om het komend jaar voor mezelf een succes te noemen. Iets waar een ander zijn hand niet voor omdraait, is voor mij soms een schier onneembare berg. Maar dat maakt niet uit, ik zal klimmen en ploeteren tot ook ik weer mijn schouders kan ophalen over triviale zaken.

Lieve, mooie, prachtige lezers en medebloggers, wat ik eigenlijk wil zeggen is dit: ik hoop dat u net zoveel zin heeft in dit nieuwe jaar. Ik hoop dat u in de startblokken staat, monter en fris, klaar om de komende twaalf maanden bij de kladden te grijpen en zo te kneden, dat ze in uw voordeel werken. Ik ga in ieder geval mijn best doen om nog enkele grenzen te verleggen.

Kortom: ik wens u allemaal – ja u, stille lezer ook – en evengoed mijzelf een veelbelovend en positief…

:)

Nietsvermoedend liep ik door de explosieve drogisterij die we allemaal wel kennen van het rood met gele logo. (Tegenwoordig groen met rood in de nieuwste vestigingen trouwens.) Ik neusde wat tussen de niksigheden en onbenulligheidjes, tussen de dingen-waar-je-nooit-naar-op-zoek-bent-maar-die-je-wél-voor-een-euro-daar-kunt-kopen en andere kleinigheden. Eerst viel mijn oog op de stapel kalenders voor 75 cent. “Zo zeg” dacht ik, “dat is toch absoluut goedkoop, ze zijn nog in vrolijke kleurtjes ook.” Maar toen keek ik ietsje beter en zag ik dat de kalenders niet van 2010 waren. En ook niet… van 2009. Nee: ze waren van 2008. “75 cent?” dacht ik toen, “pfffff.”

Maar toen viel mijn oog op iets nog veel interessanter. Het leek van een afstandje op een bak vol bruingrijze bollen. Op een houten stokje. En ze kostten 1 euro 49 per stuk. Nieuwsgierig als ik ben naar bruingrijze klonten op een stokje, nam ik een kijkje. En wat blijkt? Na de pruimen, druiven en perziken, is het blijkbaar de normaalste zaak van de wereld om gedroogde mussen te verkopen.

Huh?

Jazeker lieve lezers: mijn lokale drogisterij verkoopt klaarblijkelijk dode beesten in verdorde toestand. Sterker nog: ik heb er bewijs van.

(En daarvoor ben ik tot 3 maal toe teruggegaan, om dit bewuste bordje op de foto te krijgen zonder dat een medewerker me eruit schopte. Mijn handlanger gaf mij dekking en ik ging gehurkt en gewapend met mijn mobieltje stiekem deze prachtige bewoording vereeuwigen.)

Natuurlijk waren het geen échte mussen, maar van die – weet ik veel – piepschuimen dingen beplakt met veren. Ook bij nadere inspectie door mijn handlanger, was er weinig mus in te herkennen en vooral veel bruingrijs. En dat stokje bleek een staart. De snavel was na veel turen te ontwaren, maar voor de zwarte kraaloogjes moest je diep in de veren peuteren om er ook maar de minste glimp van op te vangen. Pootjes, daar zwijgen we al helemaal over.

Hoe dan ook: onze missie is volbracht. De klontjes voorzien van onvergetelijk onderschrift zijn een feit. Gedroogde mussen. Anderhalve euro. Dat u het even weet.

De lichten waren uit in de kleine woonkamer. De houten salontafel, zijn uitgezakte fauteuil, ooit bordeaux rood maar nu een onbestemd donker, de kleine cd-kast aan de linkerwand, de grote logge kast, een erfstuk, aan de rechterkant. Hij kon zijn spullen dromen in de ruimte. Nooit botste hij tegen hoeken of poten, feilloos wist hij bij het doorgaans zwakke maanlicht zijn weg.

De gordijnen, de grijs met blauw gestreepte zware dingen, altijd en eeuwig half dicht. Dan valt het niet op, had hij geredeneerd. Dag en nacht, zijn gordijnen bleven in positie, al bijna drie jaar nu. Half tien, en al aardedonker buiten. Hij had een hekel aan de zomernachten: soms wel tot half één ’s nachts bleef het licht in de straat. Maar nu, in november, kon hij als het echt nodig was na zes uur al beginnen.

De muurkast in het halletje. Dan voorzichtig het gevaarte naar het raam brengen. In positie zetten, hij begon altijd bij zijn uiterste gezichtspunt, het eind van de straat, door de bocht nog net goed te bekijken. Daar woonde de vrouw in haar rolstoel. Strakke planning, kon je de klok op gelijk zetten. Kwart voor tien hees zij zichzelf in bed, daarvoor tanden poetsen en omkleden. Dan ging hij door naar het appartementencomplexje in het midden van de straat: de man met de twee Rottweilers, hij minstens zoveel tattoo’s als zijn dunne vrouw. Zij hadden niet eens gordijnen. Als zij een avond simpelweg voor de televisie doorbrachten, raakte hij snel uitgekeken. Schuin boven hen de alleenstaande moeder met twee tienerdochters. Altijd iets te zien. Rechtsonder het echtpaar op leeftijd, ze aten iedere avond om dezelfde tijd hun bakje yoghurt, aan de tafel bij het raam.

Naast het complex de twee mannen, een jaar of veertig, intrigerend. Altijd het rolluik van de slaapkamer dicht, jammer. Wel een goed zichtbare badkamer. Daarna draaide hij zijn telescoop een eindje, vol zicht op de woonkamer van de zakenman en zijn devote vrouw. De directeur stond soms voor zijn raam, staarde de nacht in. De eerste keren schrok hij zich wild, dook weg achter het gordijn. Maar hij kon niets zien, niets weten. Zijn woonkamer een zwart gat voor de overburen. Nu bleef hij ongegeneerd naar zijn onderkinnen kijken, hoe hij zijn sigaar rookte, hoe hij soms zelfs in zijn neus peuterde. Naast hem de woonkamer die bijna altijd donker was. Als er al eens leven was, zag hij mensen in en uit lopen, vreemden, nooit eerder gezien en zoals de ervaring leerde, ook nooit meer opnieuw.

En dan zijn lievelingshuis: de vrouw met haar kanaries. Uren stond ze voor de kooi, zodra de gele dingetjes een kik gaven liet ze alles uit haar handen vallen om haar aandacht op de beestjes te richten. Zelfs als de aardappels overkookten. Zelfs als ze telefoneerde. Ja zelfs als ze zojuist in bad gestapt was. Haar billen stevig, haar borsten klein maar mooi. Haar buik niet meer de strakste, maar een mooi lijf, zeker weten. Hij wist dat ze haar haren regelmatig blondeerde. Ze was gek op appels en had geen televisie. Wel een radio, aan haar bewegingen te zien. Kanaries hadden hem nooit kunnen interesseren, maar voor deze drie voelde hij niets dan dankbaarheid. Er kon zo een uur voorbij gaan wanneer hij haar volgde. Soms stelde hij zich voor dat hij op haar bank zat, naast de kooi. Dat ze tegen hem praatte, voor hem paradeerde, kookte, danste.

Hij schrok wakker van de bel. Het licht probeerde zich al een weg te banen door zijn lamellen. Hij stond al naast zijn bed, verward. Shirt, broek. Nogmaals de bel. Naar de voordeur, de sleutel van de muurkast routineus in de zak van zijn regenjas aan de kapstok laten glijden. Hij schrok van de bel die opnieuw rinkelde. De voordeur op een kier, vragende blik. Daar stond ze. Hoe laat zou het zijn? Negen uur? Elf uur? De ochtend al voorbij?

‘Voor jou, om je te bedanken.’ Hij woelde snel door zijn haar, ging rechtop staan. Hij keek naar wat ze vooruit stak. Een papieren zak met een koordje, een fles wijn waarschijnlijk. ‘Ehhh…’ ‘Pak aan, alsjeblieft! Namens nummer 12, 14 en 16. Zonder jou waren we er niet meer geweest tenslotte, dit is het minste wat we kunnen doen.’ Hij begreep er niets van, stak voorzichtig zijn hand uit. ‘Sorry, maar waar…?’ ‘Vannacht. Ik had niets gemerkt hoor, vaste slaper. Ze hebben zelfs mijn vogeltjes naar buiten gebracht. Jos van verderop wist dat jij het was die had gebeld. Super hoor, echt ontzettend bedankt. Ook namens de anderen dus.’ Vannacht? Hij sliep enkel. Misverstand. Maar zij. Bij hem aan de deur. Misschien het begin? ‘Ja… ach ja, ieder ander…’ ‘Nee nee, jij was het die de brand opmerkte, niemand anders. Bij de heg van de buren begonnen, zeiden de brandweermannen. Net op tijd erbij, anders hadden ze geen huis meer gehad. En wij ernaast… Nogmaals, echt duizend maal dank. Als ik ooit iets terug kan doen, laat het maar weten. Doen hè?’ Haar grote glimlach. Hij knikte, vals bescheiden, een glimlachje. ‘Doe ik. Graag gedaan hoor, het was niets.’