*Onéérlijk!

Na een ochtendje shoppen in Antwerpen centrum stapte ik weer vrolijk in de tram terug naar Daar-Waar-Ik-Woon, een ritje van een dikke tien minuten alvorens ik zo goed als voor mijn deur word afgezet. Ik stap meestal twee haltes voor centraal station op, en zo ook weer vandaag.

De tram was goed gevuld, en iedereen zat rustig voor zich uit te staren. De deuren sloten, de tram vertrok en kwam op snelheid. Nog geen vijfhonderd meter verder vertraagde hij weer, en kwam met tegenzin tot stilstand. Mijn tramlijn gaat gedeeltelijk door ondergrondse tunnels, dus we stonden in een grauwe betonnen koker zonder licht een paar minuutjes stil. Mensen schuifelden wat, mensen keken wat om zich heen, mensen strekten hun nek uit alsof ze dwars door het bestuurdershokje heen konden kijken naar de reden van onze plotse stop.

Ding-dong. Onze bestuurder vertelde ons dat er verderop wat problemen waren maar dat eraan gewerkt werd en we dus even geduld moesten hebben. Als ware het een slechte symfonie, trokken zo’n twintig mensen hun mobieltjes en begonnen verwoed te smssen en te bellen. De stemmen weliswaar gedempt, maar een golf van onrust trok door de tram. Afspraken! Te laat komen! Verveling, wat te doen! Het schuifelen en draaien en gaan verzitten nam toe met iedere minuut dat we langer stil stonden.

Ding-dong. Aangezien er hier in de tunnel geen voetpad is, kan ik niemand eruit laten. Gelieve nog wat geduld te hebben. Iedereen bleef rustig zitten, begon wat in koffertjes en tassen te rommelen, staarde naar de betonnen muren om de tram heen. Zo’n twintig minuten vanaf onze stilstand later werd er opeens op onze ramen gebonkt. Een stel jongens liep door de smalle doorgang tussen tunnel en tram langs ons heen. Al snel volgden er meer mensen, oud en jong, die in ganzenpas langs de tram trokken.

En toen gebeurde er iets opmerkelijks.

De helft van de passagiers sprong als door wespen gestoken op. Ze stampten, renden, walsten naar de achterste deur van onze tram, in de veronderstelling dat deze open stond. Achteraan aangekomen bleek onze tram goed dicht te zitten, de ganzenmeute naast ons bleek dus van een voertuig achter ons te zijn. (Na een dik kwartier stilstand zouden er al snel zo’n tram of tien in de file staan.) En toen werden de opspringers dus boos.

Door elkaar heen werden nu met de nodige stemverheffing de volgende zinnen geuit: ‘Ja maar dat is niet éérlijk, als zíj eruit mogen, dan mogen wíj er óók uit!’ en ‘Ja hallo, zíj mogen wél weg en wíj niet? Dat is onéérlijk!’ en nog enkele varianten van deze uitspraken. Ik stond met mijn oren te klapperen en kon een grijns amper onderdrukken. In gedachten zag ik een stelletje kleuters stampvoetend in het gangpad staan, schreeuwend dat Pietje wél op het hek mocht klimmen en zij níet en – stampvoet stampvoet – dat is toch niet éérlijk?!

Ergens vond ik het ook wel schattig, dat een hele kluit volwassen tramreizigers dit deed. Kijk, ik woon nu een aantal jaren in België en heb duidelijk gemerkt dat er een groot verschil is tussen de Nederlandse en de Vlaamse mentaliteit, wat dat betreft. Voor mij als Nederlander – zachtaardige Limburger dan nog wel – is het soms opmerkelijk te ervaren hoe timide de gemiddelde Belg is. Er heerst hier een sfeer van ontzag voor gezag, van je meerdere nooit tegenspreken, van ervan uit gaan dat de dokter het altijd beter weet, de ambtenaar altijd gelijk heeft en ga zo maar door. Het is echt een verschil, hoe volgzaam en berustend de mensen hier zijn. Waar de gemiddelde Nederlander al tegen een prullenbak staat te stampen als de trein niet komt, blijven Belgen over het algemeen heel beschaafd en stil, soms op het – voor mij – ongelofelijke af. De enige uitlaatklep voor de Belg lijkt soms wel het verkeer te zijn, waar iedereen voorrang neemt wanneer het hen uitkomt en parkeert waar het lekker dichtbij is. Om dan vervolgens werkelijk iedere bestuurder in auto’s die langs de idioot en gevaarlijk geparkeerde eerste auto moet manoeuvreren, geïrriteerd te zien mompelen, mokken en fronsen. Maar niemand, geen enkele chauffeur, haalt het in zijn hoofd om te claxonneren. Want hee. Dat zijn je zaken niet. Ik ga niet mijn kop boven het maaiveld uitsteken. En zo zie ik dus soms hele stromen auto’s een file vormen in hun poging om die ene auto heen te rijden. Die dan allemaal zo gefrustreerd raken dat ze bij het volgende kruispunt met vol gas door het oranje stomen en nog een paar anderen snijden in het voorbijgaan. Maar ik dwaal af.

Dat deze gezagsgetrouwe en kalme mensen hier in die tram dan toch de moed vonden om een voor hen niet al te voor de hand liggende daad te stellen, namelijk in opstand komen, het niet pikken, hun mond opentrekken, dat is dan toch weer opmerkelijk om te zien. Dat ze dat nu juist in dit geval doen, wanneer er even een opstopping bij de tram is, en de bestuurder lekker onbereikbaar in zijn met veiligheidsglas gepantserd hokje zit, dat ze dit nu doen wanneer ze zien dat een andere trambestuurder het niet zo nauw neemt met mensenlevens en een groep passagiers op die halve meter tussen tram en tunnel laat schuifelen, dat is dan weer wat knullig, maar ach. Het had iets aandoenlijks, deze mensen die niet opgegroeid zijn met het idee dat je je mond mag opentrekken, te horen roepen dat het onéérlijk was. Onéérlijk! Om dan vervolgens met z’n allen in het gangpad te staan mokken. Niemand die een deur probeert te openen, niemand die op het hokje van de bestuurder tikt en verhaal gaat halen, nee: gewoon tegen elkaar en de passagiers die wel rustig bleven zitten, roepen dat je hier wordt benadeeld ten opzichte van de ganzen in de tunnel.

Na een minuutje kwam onze tram weer in beweging. Als bij toverslag verstomden alle gesprekken. Als bij een stoelendans kon men niet snel genoeg een plek vinden om te gaan zitten. Doordat er dus mensen in de tunnel liepen, moest onze tram stapvoets verder rijden, maar we haalden langzaam maar zeker alle wandelaars in, en kwamen ruim voor de voetgangers bij het volgende tramstation aan, waar alle ongeduldige mensen ons rijtuig uit konden vluchten. In alle rust vervolgden wij onze weg.

kapot

(Ik twijfelde nog of ik bij Centraal Station eruit zou stappen en de trein naar huis zou nemen, maar onze tram leek net weer lekker op dreef dus ik bleef toch maar zitten. Twee halten ná CS kregen we te horen dat deze tram niet meer naar Daar-Waar-Ik-Woon zou rijden, maar af zou slaan naar Daar-Waar-Ik-Helemaal-Niet-Woon-En-De-Weg-Niet-Weet. Ik ben dus uitgestapt en heb nog ruim een uur naar huis gelopen. Daardoor kwam ik wel langs de plek waar de problemen begonnen waren: een bovenleiding was compleet omlaag getrokken (waarschijnlijk door een te hoge vrachtwagen) en hing in stukken over de weg. Ik ben nog over de nodige brokstukken gestapt en langs alle hulpauto’s en hoogwerkers geslalomd, terwijl ik toekeek hoe een druk kruispunt vol ongeduldig verkeer omgeleid werd door de verkeerspolitie. Ik heb langs de lange file gewandeld die daardoor ontstaan was. Lekker in de zon gelukkig, en onderweg pikte ik zelfs nog een chocolade milkshake op. Zo kwam ik met rode wangen van het wandelen dan toch veilig thuis aan, in totaal twee en een half uur nadat ik besloten had mijn tram te nemen. Mijn ritje van een klein kwartier was dus ietwat verlengd, maar ik had het hele avontuur voor geen goud willen missen.)

8 Reacties

Vlaamse gaai

Heel gezellig weergegeven…
Kan mij die mengelmoes best voorspellen! Ons drietalig landje heeft jaren diepe verscheurdheid in de bodem gelegd…kruipen wij stilaan eruit?
Vlaamse gaai

Geplaatst op 13 april 2010 om 10:31

Oneerlijk heerlijk, zou je bijna moeten zeggen. Daar draait het om bij de betekenis van “Geluk”. eerst moet je iets onaangenaams meemaken om geluk te mogen ervaren.

Net zoals je hoognodig plassen moet
en geen toilet tegenkomt en dan na
uren thuis de verlossing komt en je
na uren het geluk mag ervaren…

(of slaat dit nou weer nergens op)

Geplaatst op 13 april 2010 om 13:41
Veerle

Mooie analyse van de Vlaming!

Geplaatst op 14 april 2010 om 07:40

Geschilderd met woorden heb je, kon alles zo voor me zien. :)
Nog een mazzel dat je niet helemaal naar daar waar je woont hebt hoeven lopen met tweeduizenddriehonderdzesenveertig tassen en zakken. Blijkbaar ben je niet zo’n woeste shopper.

Geplaatst op 14 april 2010 om 14:41

Hehe grappig en herkenbaar, Wenz! Ik verlang al naar meer van dat (expat beschrijft Vlaming). Met angst in het hart heb ik mezelf vergeleken met jouw portrettering en heb opgelucht vastgesteld dat ik niet helemaal pas in het plaatje. (Ik kan behoorlijk opstandig zijn tegen ambtenaars en politie, en andere ‘gezaghebbers’.)
Voor mijn werk ben ik lid van een Nederlands-Vlaams overlegplatform en daarin vallen de verschillen keihard op: de Nederlanders doen altijd hun (niet even gegronde) zeg, de Vlamingen zijn veel rustiger en stiller (soms te bescheiden).
Wat je tramverhaal betreft trouwens: ik denk dat de mensen zich veilig voelden om opstandig te zijn, net omdat de chauffeur veilig achter glas zat:-).

Geplaatst op 16 april 2010 om 19:02

Haha Carol, ik had maar twee tassen te slepen. Goed he? (Vooruit, ik had in *ahum* een paar andere winkels ook nog ditjes en datjes gekocht en die allemaal in de twee grote tassen gestopt. :P)

Ha Elise, leuk om het ‘van de andere kant’ ook te horen, dat jij merkt dat die Nederlanders inderdaad altijd hun (ongevraagde) mening geven, of dat nu gepast is of niet, terwijl de Vlaming soms te bescheiden is. Blij te horen trouwens dat jij waar nodig toch wel opstandig kunt zijn, krik je het gemiddelde tenminste iets omhoog. ;) Het zal voor een deel ook gewoon karakter zijn hoor, maar de opvoeding en maatschappij drukken toch stevig hun stempel hierop.

En ja, haha, nu je het zegt: zo konden de passagiers inderdaad ‘veilig’ rebelleren! :D

Haha Erwin, je link naar nodig moeten plassen is niet eens zo ver gezocht als je drie kwartier in een tram opgesloten zit. :P

Vlaamse gaai, inderdaad woeden hier vele verschillende talen plus bijbehorende cultuur, een verdeeld land met veel geschiedenis. Bijzonder om daar af en toe iets van mee te pikken. :)

Geplaatst op 16 april 2010 om 20:57

Leuke beschrijving van dat mentaliteitsverschil tussen Belgen en Nederlanders!

Geplaatst op 19 april 2010 om 10:41
Dannty

Hey zachtaardige Limburger;-) Vind je dat nou echt van jezelf?? hihi..grapje wah;-)
ENFIN, echt weer een heel leuk stukje…opnieuw genoten van je;-)

Greetzzz
D.

Geplaatst op 26 april 2010 om 15:32