*Eenzaame mensch.

Zwart-wit. Een bospaadje. Daarvoor een hek, waar een houten bordje aan hangt met de tekst ‘Geen toegang, eenzaame mensch’.

Deze kaart staat al een aantal weken op mijn tafel. Hij is afkomstig van Het Dolhuys, een museum over de menselijke geest in al zijn waanzin. Ik heb in de isoleercel gestaan. Ik heb verhalen van mensen gehoord waar ogenschijnlijk niets mis mee was, en die toch opeens een geestelijk zijpad namen. Neem Vincent van Gogh. Neem die wiskundeleraar die kopje onder ging in zijn eigen getallen. Neem de jongen die dacht dat iedereen in hem een terrorist zag. Ik heb testen gedaan. Ik heb de verschillende methoden gezien die artsen door de jaren heen hanteerden. Neem dat bad, met een zeil overdekt, waar mensen wekenlang in moesten liggen, want water zuivert… Neem shocktherapie. Neem het verwijderen van de voorste hersenen. De een vond het een biologisch probleem, een ander juist een sociale afwijking, een derde zag er niets fouts in. Door de eeuwen heen heeft de mens heel wat geprobeerd.

Wat mij opviel, was dat veel bezoekers hetzelfde gevoel bekroop: “Het kan je zomaar gebeuren.” Links en rechts hoorde ik deze kreet gedurende de dag. Een duikje in ieders verhalen leert dus dat “gekken” voorheen niet gek waren, niet zo geboren zijn, niet logischerwijs anders waren dan jij en ik. In de laatste zaal een enorme foto-wand met teksten in alle kleuren van de regenboog. Verhalen en sfeerimpressies van de zonderling. De mens die er voor kiest om zijn eigen leven te leiden. De man die God beloofd had 7 jaar in een bootje op zee te dobberen als hij genas van zijn oogziekte. Hij genas. De vrouw die in een hutje op een berg woont, met een stel honden. De twee kamers in het hutje zijn tot aan de nok gevuld met rotzooi, zijzelf slaapt buiten in de schuur. De man die na een mislukte liefde door de wereld ging trekken met zijn zelf opgerichte, 1 lid tellende, vrouwenhatersclub.

“Het kan je zomaar gebeuren.” Natuurlijk. Wat verwacht je dan? Dat ieder mens dat ooit de kluts kwijt zal raken geboren wordt met een duidelijk zichtbare waarschuwingsbutton?

De grens tussen waan en zin is zo smal.

24 Reacties

En is iedere “gek” ook echt gek, gestoord? Soms wijkt iemand sterk af van wat door ons gewone mensen als normaal wordt ervaren, dat er maar al te gauw wordt gezegd dat hij gek is. Wel zo veilig, dan is hij niet een van ons, want wij zijn niet gek.
Kan iemand met een druk bestaan ook al lang gek zijn? De zonderling die z’n eigen leven leidt, is hij wel gek? Of wordt hij het vanzelf door de eenzaamheid?
Opvallend vaak heben dergelijke eenzame “gekken” een erg sterk geloof in een god. Zie bijvoorbeeld Jozef van den Berg.

Geplaatst op 5 april 2006 om 11:47

creativiteit is het grensvlak voor de gekte

Geplaatst op 5 april 2006 om 13:07

Ik heb met talloze van hen gewerkt. Ik mocht ze ‘beter maken’, ha! Maar sommigen waren in hun gekte eigenlijk ‘beter af’.
En inderdaad, het waren mensen in alle soorten en maten, en uit alle lagen van de bevolking. Ze hadden maar één ding gemeenschappelijk; ze hadden dat moment bereikt waarop het simpelweg op was; die weerstand die ons allen overeind houdt in deze wereld die toch om gek van te worden is.

Geplaatst op 5 april 2006 om 15:00

Precies. En hoe gek is gek? Ben je al gek als je denkt dat je vrienden achter je rug om roddelen? Ben je gek als je die conducteur zo gemeen tegen jou vond doen, terwijl hij heel aardig tegen anderen was? Ben je gek als je er van overtuigd bent dat de buurman met opzet lawaai maakt zodra jij thuis bent? Ik denk dat er veel meer mensen in bepaalde mate gek zijn dan wij willen onderkennen. Neem het fenomeen dat veel ouderen extreem achterdochtig worden, neem de mensen met veel geld die ontzettend angstig worden voor iedereen in hun buurt, neem de student die maar blijft studeren, bang om de stof te vergeten, neem de vrouw die zeker weet dat haar man een verhouding heeft, en ga zo maar door. En inderdaad, sommige mensen zijn veel beter af in hun wereld, dan in onze wereld. Balanceren is een kunst…

Geplaatst op 5 april 2006 om 17:53

Een soort van vriend van mij is zelf officieel gek verklaard. hij mag daarom, niet werken, wat hem echter zeer goed uitkomt aangezien hij daar principiele bezwaren tegen heeft. Ik vind hem een van de meest wijze mensen die ik ken. Ja hij is raar, in de zin dat raar niet doorsnee is, niet 12 in een dozijn. Ja hij heeft grootheidswaanzin, maar kan er zelf meer dan prima mee leven….. . hij stelde ooit de vraag:”Wie is er gek, de psychoten of hun dokters?” En die vraag kan ik niet beantwoorden…. Wil ik eigenlijk ook niet, ik neig naar het antwoord “de dokters” . net als Annis heb ik ook in de psychiatrie gewerkt ( als zij daarin gewerkt heeft dat idee krijg ik door wat je schrijft). Ik denk dat iemand “gek” is als iemand niet meer voor zichzelf kan zorgen…zolang iemand dat wel kan, moet hij/zij dat lekker doen op de manier die hij/zij prettig vindt! Met stemmen in je hoofd of niet!

Geplaatst op 5 april 2006 om 18:28

domheid

Geplaatst op 5 april 2006 om 18:38

wenz waar blijf je??? :?

Geplaatst op 5 april 2006 om 19:27

Zolang je geen obstakel voor jezelf bent en inderdaad voor jezelf kunt zorgen en anderen niet tot ontzettende last bent, ben je niet gek. Of misschien wel, maar dan in ieder geval niet in die zin gek dat je opgenomen moet worden. Ik denk dat er een hoop waarheid schuilt in gekte, veel “gekken” spreken dingen uit die wij angstvallig verborgen willen houden voor onszelf of de wereld.

Geplaatst op 5 april 2006 om 19:28

ben ik gek of niet? graag jouw mening

Geplaatst op 5 april 2006 om 19:32

Twin? Nee, jij bent niet gek. Gek in de zin van een gevaar voor jezelf. Of je gek bent op je eigen manier kan ik niet zeggen, ik kan van mijzelf zeggen dat ook ik mijn dingetjes heb die andere mensen vreemd zouden vinden, ik denk dat iedereen die heeft. Een vriend van mij is psychotisch geweest, op dat moment ben je wel een gevaar voor jezelf, dan is het raadzaam om weer wat realiteitszin te krijgen. Maar zover ik kan beoordelen ben je alleen maar te gek, Twin. ;)

Geplaatst op 5 april 2006 om 19:37

haha, das lief wenz ;)

Geplaatst op 5 april 2006 om 19:38

Ik herinner mij dat ik als 16-jarige ooit een zomer lang in de wasserij van een psychiatrisch ziekenhuis heb gewerkt, met 3 hardcore ‘gekken’. Het was een zeer louterende ervaring. En allemaal waren ze bezig met naar huis gaan. Op zoek naar de bevrijding van hun gekooide menselijkheid.

Geplaatst op 5 april 2006 om 21:09

Die laatste zin is mooi verwoord Yo, dat raakt de kern wel denk ik.

Geplaatst op 5 april 2006 om 21:14

wenz je stukje raakt me op een of andere manier zo diep dat ik even weg blijf.. heeft niets met jou te maken kus ;)

Geplaatst op 5 april 2006 om 21:18
Niemand

Ik weet niet of ik vind dat je gek bent als je niet meer voor jezelf kunt zorgen, ik geloof dat ik wil vinden van niet. Mensen die uit volle overtuiging niet meer zorgen voor zichzelf, zijn zij gek? Wanneer je redeneert: zij maken hun eigen keuzes, zou je moeten zeggen: nee, want dit is bewust. Terwijl een ander aanvoeren zou: een mens dat zulke keuzes maakt, kan niet in orde zijn.

Bezit niet iedereen echter een destructieve kant? Een klein voorbeeld als tandenknarsen of nagelbijten: ik geloof niet dat iemand me kan vertellen dat hij of zij de keuze maakte dat te doen, omdat hij of zij vond dat zijn/haar handen er daardoor zo mooi uitzagen. Toch verklaren we iemand die tandenknarst, nagelsbijt of zijn of haar longen verpest met roken – niet voor gek.

“Ben je al gek als je denkt dat je vrienden achter je rug om roddelen? Ben je gek als je die conducteur zo gemeen tegen jou vond doen, terwijl hij heel aardig tegen anderen was? Ben je gek als je er van overtuigd bent dat de buurman met opzet lawaai maakt zodra jij thuis bent?” / “Neem de student die maar blijft studeren, bang om de stof te vergeten.” Dat vind ik rake voorbeelden, Wenz!

Ik weet niet wat gek is, ik weet niet of ik moet of wil weten wat gek is. Ben je gek als je serieuze dingen zegt en anderen lachen omdat ze denken dat je grappen maakt? Ben je gek als je je zorgen maakt om alles wat er in de toekomst fout kan gaan? Ben je gek als je soms intens gelukkig bent en soms helemaal niet?
Antwoorden doen er niet toe, geloof ik. Als iemand zegt: “Ja,” dan zegt iemand: “Ja,” maar wat hebben we daaraan. Ja, goed, we weten dan: zij vinden ons gek, we zijn raar. En verder? Je koopt daar geen brood voor, noch zou je het daarvoor moeten laten staan.

Geplaatst op 6 april 2006 om 21:19

Dat tandenknarsen en dergelijke is eigenlijk een heel goed punt. Ik denk dat we dan moeten zeggen dat wanneer “de maatschappij” het niet meer aanvaardbaar vind, die verwaarlozing, dat we dan pas gek verklaard worden, maar daarmee is dus inderdaad de stelling alweer verlegd.
En ben je niet juist gek wanneer je nooit, maar dan ook nooit zorgen maakt, wisselvallig bent, nadenkt over de toekomst in flarden? Het is zo’n breed gebied… :?

Geplaatst op 6 april 2006 om 21:32
Niemand

Ja he?

Geplaatst op 6 april 2006 om 21:33

om gek van te worden ;)

Geplaatst op 7 april 2006 om 17:28

:D

Geplaatst op 7 april 2006 om 17:46

Ben je gek, als je soms denkt: misschien ben ik wel de enige die denkt dat ik nog leef, de rest weet al een tijdje dat ik dood gegaan ben, bij dat ongeluk, waar ik dacht “oei dat ging maar net goed” of zo maar weggegleden in mijn slaap?

Geplaatst op 8 april 2006 om 23:42

Je bent dan in ieder geval erg interessant om mee te converseren.. ;) Iedereen heeft vreemde gedachten, daar ben ik van overtuigd.

Geplaatst op 9 april 2006 om 08:28

:(

Geplaatst op 10 april 2006 om 22:34

Gek zijn is normaal.

Geplaatst op 15 mei 2006 om 22:33

Haha, klopt Icarules. ;) Mooie foto bij ‘Silence’ op je pagina. :D Typisch jij.

Geplaatst op 15 mei 2006 om 22:35