*Stamgenoten

Ze wachtte tot ze de deur dicht hoorde slaan, liep toen naar de secretaire. Ze schoof de balkjes uit, opende de klep en liet hem horizontaal op de steunen rusten. Speurend ging haar vinger langs de schriften. Ze had in al die jaren nog steeds niet kunnen beslissen op welke criteria ze het best kon sorteren. Op de eerste letter van de naam leek logisch, maar in praktijk kwam dat erop neer dat ze de onderlinge verbanden nog amper kon overzien. Wat de straat betrof had ze het op huisnummer gezet, wat op zich een handige oplossing was, ware het niet dat er ook familie in de straat woonde en dit dus haar systeem weer overhoop haalde. Momenteel stond het losjes op ‘wie er bij elkaar hoort’ geschikt, maar dat was toch ook niet ideaal. Ze besloot alle door de jaren heen verzamelde schriften op de tafel te leggen om nu eens een definitieve rangschikking te creëren.

Hij stapte in zijn busje, keek nog even om naar de voorkant van het huis maar de gordijnen waren nog gesloten. Hij startte de motor en reed naar het hem doorgegeven adres. Hij was misschien de jongste niet meer, maar zijn vakmanschap werd er niet minder om. Over zes jaar zou hij met pensioen gaan. Niet dat hij zijn werk vervelend vond, helemaal niet. In de open lucht werken had hem altijd een gevoel van vrijheid gegeven. En al kon hij nog prima klimmen, toch voelde hij op drukke dagen ‘s avonds zijn spieren wel zachtjes kermen. “Maar daar ga ik nu niet aan denken, vandaag is weer een nieuwe dag!” Er moest een Fijnspar worden verwijderd uit een achtertuin, omdat hij het licht uit de keuken ontnam. Routineklus. Hij reed flink door, hij zou de hele morgen nodig hebben om het karwei te klaren. Ondertussen bedacht hij dat hij nog iets was vergeten te zeggen tegen Jel. Behalve Sonja was ook Muriël weer alleen, dat had John hem met een glimlach verteld bij de moestuinen. Dat zou hij straks aan haar doorgeven. Hij had geen idee waarom ze zo gebrand was op al die familienieuwtjes, maar als hij haar er een plezier mee deed, was hij de beroerdste niet.

De schriften vormden enorme stapels op de grote eikenhouten tafel. Vanaf haar stoel kon ze alles nog maar net overzien. “Eerst maar eens Sonja bijwerken, dat is belangrijk.” Ze trok het schrift ‘Lex en Ria’ van de tweede stapel en sloeg het ergens halverwege open. Ze volgde met haar ogen de pagina’s, volgeschreven in haar strakke handschrift. In de loop der jaren was het een tikje onvast geworden, maar ze kon alles moeiteloos lezen. De laatste regel dateerde van drie weken geleden: Lex had een nieuwe auto gekocht, een Opel Sintra. Ze was ze tegengekomen in de supermarkt en had even staan praten. Ze had een dag later nog met blauwe pen toegevoegd dat het een grijze was. Ze nam haar pen en begon op een nieuwe regel. “Sonja weer alleen, na ruim een jaar ongehuwd samengewoond te hebben.” Ze sloot het schrift en mijmerde voor zich uit. Misprijzend schudde ze haar hoofd. Het was maar beter zo, iemand die niet met je wilde trouwen was toch weinig belovend.

In de tuin aangekomen deed hij eerst zijn verplichte sociale praatje alvorens hij zich op de boom concentreerde. Hij haalde zijn kettingzaag uit de laadruimte en trok zijn handschoenen aan. Na zijn duim opgestoken te hebben naar de eigenaar van de boom dekte hij zijn oren af met de grote schelpen van blauw plastic, die zijn gehoor al jarenlang beschermden. Hij klom geroutineerd de boom in en liet de kettingzaag brullen. De eerste takken vielen al snel in het gras. Hij zaagde ze tot een centimeter of vijftien van de stam af, zodat hij de stompjes nog kon gebruiken als treden om verder omhoog te klimmen. Na de eerste drie takken kwam het leukste gedeelte van zijn werk. Hij wist dat de mensen achter de ramen stonden te kijken naar het schouwspel, en hij gaf ze dan ook graag waar voor hun geld. Met een zwaai gooide hij de kettingzaag over zijn rechterschouder. Het ding bungelde aan een touw een meter of twee onder hem, en ronkte lustig voort. Zo klom hij glimlachend hoger, hengelde zijn draaiende zaag weer op en verwijderde de volgende takken, zonder zichzelf een moment te bezeren.

Ze spreidde alle schriften op tafel uit. Een snelle rekensom leerde dat voor haar op tafel een kroniek van bijna veertig jaar lag. Haar broers en zussen hadden allemaal een apart schrift. Hun kinderen en eventuele kleinkinderen beschreef ze per gezin. De straatbewoners waren op huisnummer geordend, sommige huizen hadden al meer dan vijftien verschillende achternamen gedragen. “Goed, daar gaan we. Begin bij het begin Jeltje!” Ze gniffelde altijd wanneer ze dit tegen zichzelf zei, in haar achterhoofd hoorde ze haar moeder zaliger de woorden uitspreken. God, wat had ze van die vrouw gehouden. Ze begon de schriften te sorteren: eerst natuurlijk Wim, Harrie, Marie en Hans. Haar broers en zussen waren allemaal getrouwd, en minstens vijf jaar ouder dan zijzelf – zij was het nakomertje, alleen Marie was al vier jaar weduwe. Hans was zeven en een half jaar geleden al heengegaan. Ze sloeg zuchtend een kruis terwijl ze zijn schrift naast de andere drie legde. Daarna ging ze op zoek naar de generatie daaropvolgend. Als een waaier begonnen de schriften de tafel te sieren.

De top kwam in zicht. De grond aan de voet van de boom was bezaaid met takken, alleen de stam stond nog fier rechtop. In zijn beginjaren was hij wel eens wat angstig geweest als hij vanaf de kruin van de boom omlaag keek, maar zijn hoogtevrees had al snel plaats gemaakt voor een machtig gevoel. Hij kon vaak mijlenver kijken en voelde zich de koning te rijk daar bovenin. ‘Kom jongen, tijd voor de afdaling.’ De laatste tak viel naar beneden. Hij gooide de herrie makende zaag weer over zijn schouder en klom een meter of twee naar beneden. Daar greep hij zijn gereedschap weer en begon de top van de boom af te zagen. Met een stevige bons landde het ding in de tuin. Zo werkte hij de rest van de meters af, de boom stukje bij beetje reducerend tot brandhout. In open bos kon men deze groene jongens gewoon omzagen, maar hier zou de hele tuin, en met wat pech het huis er meteen bij, flinke schade kunnen ondervinden van een metershoog obstakel dat ineens geveld werd. “Nee mannen, hier gaat dat anders in z’n werk.” Behendig klom hij lager en lager tot zijn voeten weer op het gras stonden. Daar zaagde hij de laatste meters om, zette het apparaat uit en keek bezweet maar tevreden in de stilte om zich heen. Dat was weer dat. Hij gaf de boom die in stukken om hem heen lag een laatste vriendelijke knik, begon hem toen blok voor blok op de aanhanger te laden.

Langzaam ontstond er een steeds wijder vertakkend geheel van schriften. Bij alle namen schoten haar de belangrijkste dingen direct te binnen. Zoals Melissa en Boris, die bijna nooit naar de kerk gingen, of Olga die nu alweer voor de derde keer in vijf jaar tijd verhuisd was. Dan had je nog Jeroen, wiens vrouw ervandoor was en die nu nog maar af en toe zijn kinderen zag. “Een schande. En dat in onze familie.” Ze liet het schrift met een plofje naast de rest terechtkomen. Terwijl de stapels slonken, groeide haar enthousiasme. Als iedereen eens wist dat ze al die jaren een overzicht had bijgehouden van alle nieuws in de familie Verstreege én van de Nicolaas Heerestraat! Af en toe vroeg er wel iemand hoe ze alles toch zo goed wist, maar nooit had ze haar geheim verklapt. Wanneer ze bezoek kreeg, keek ze altijd eerst nog even de relevante schriften in en prentte zich de laatste nieuwtjes in. Dat herinnerde haar eraan, ze moest de kleindochter van Wim en Lien vragen of er al achterkleinkinderen op komst waren, ze was ten slotte al bijna twee jaar samen met hoe heet ‘ie ook al weer, en Wim was ook de jongste niet meer, dat kon ze haar opa toch niet aandoen. Tevreden bekeek ze het geheel. De tafel was nu overwoekerd met haar aantekeningen. De dunne rij vooraan was over de tafel heen uitgegroeid tot een weelderig geheel van schriften, een familie in bloei.

18 Reacties

geen connectie..? ;)

Geplaatst op 18 oktober 2007 om 19:08

Ik verdenk enkele vrouwen uit onze straat er van een gelijkaardige hobby op na te houden. :D

Het verhaal van de tuinier ontgaat me wel een beetje.

Geplaatst op 18 oktober 2007 om 21:09

Behalve misschien dat de bomen worden gebruikt voor het papier van de vrouw haar schriftjes?

Geplaatst op 18 oktober 2007 om 21:09

Totaal niet, gewebkijk. ;)

David, er valt niets te ontgaan aan zijn verhaal. Hij snoeit de boom, waar zij hem opbouwt. Meer dan dat is het niet. :) (Ok, ik vond de kettingzaag aan een touw persoonlijk gewoon leuk, dat ook nog. :D)
Woon jij in zo’n straat waar enkele van die fossielen al eeuwen wonen en precies weten wat er allemaal gebeurt? Ja, dan vrees ik dat je eens een avond moet inbreken om erachter te komen wat ze in hun schriften hebben geschreven over je. ;)

Geplaatst op 18 oktober 2007 om 21:28

Fijne fallische symboliek daar in die den ;-0

Maar je moet wel wat zuiniger met je woorden omspringen: “…, maar hier zou de hele tuin, en met wat pech het huis er meteen bij, flinke schade kunnen ondervinden van een metershoog obstakel dat ineens geveld werd.” Dat had ik zelf toch allang begrepen?!

Geplaatst op 18 oktober 2007 om 21:40

Hahahaha, Dae, ik zal gewoon een leeg logje plaatsen de volgende keer, jij hebt toch al begrepen wat ik wilde schrijven. ;) :P

Mocht je je ontmand voelen na het lezen van dit logje, dan is dat niet mijn schuld. Van fallische symboliek houd ik mij verre. :)

Geplaatst op 18 oktober 2007 om 21:47

Hij snoeit de boom, waar zij hem opbouwt… Mooi!
En natuurlijk zat ik de hele tijd op het puntje van m’n stoel, me af te vragen of die man het boomzaagavontuur zou overleven :)

Geplaatst op 19 oktober 2007 om 07:47

Ah zo, ik kende die uitdrukking niet.

Geplaatst op 19 oktober 2007 om 10:53

Schitterend portret van de schriftjesmaniak, komische details, met dat zuchtend een kruis slaan nadat de familie gesorteerd is als topper.
Ik durf te wedden dat dergelijke mevrouwen bestaan, erger nog, ze hebben waarschijnlijk een club opgericht en eens per jaar komen ze samen (geheime locatie uiteraard) om aan elkaar uit de schriftjes de pikantste roddels voor te dragen en de chroniqueur van het jaar te kiezen.

Wat de bomenzager in het verhaal moest, snapte ik trouwens niet.

Geplaatst op 19 oktober 2007 om 13:30

Oh ja, stamgenoten heet het verhaal, hahaha.

Geplaatst op 19 oktober 2007 om 13:32
Elise

Dag Wenz

mooie omgekeerde beweging, de groeiende, zich vertakkende familiestamboom van schriftjes, en de ont-takte boom in de tuin, die gereduceerd wordt tot splinters en houtblokken. De parallel werd me duidelijk in de laatste alinea’s. Mooi:-)

Geplaatst op 19 oktober 2007 om 13:47

Waren er in de afgelopen eeuwen maar altijd overal van die mevrouwen met schriftjes geweest, een schat aan informatie over het leven van gewone mensen had dat opgeleverd.

Geplaatst op 19 oktober 2007 om 19:57

Geen spanningsboog, geen ontknoping, toch boeiend (en zeker niet afgezaagd) :-)

Geplaatst op 19 oktober 2007 om 23:11

boomstamboom
ik vind het leuk juist die twee door elkaar
beetje sneaky

Geplaatst op 20 oktober 2007 om 13:33

een mooie parallel in het verhaal.
Ik zag de schriftjes meer symbolisch. Een stapel familiebanden en vriendschappen die uitgekleed worden tot op het bot.Tegelijkertijd zaagt de man de boom om om te komen tot de kern. Er blijft weinig over, als de wortels blootshoofd zijn, zal blijken welke relaties waardevol zijn.

Geplaatst op 21 oktober 2007 om 10:16

En op het www groeien de blogbomen door,
takken verstrengelen zich continu.

Geplaatst op 22 oktober 2007 om 22:32
Olief

Jeltje, hoe ben je op die naam gekomen? ;)
Fantastisch blogje. Vooral de naam stamgenoten, omdat voor dat soort dames de “stamhouders” hoog in het vaandel staan.

Geplaatst op 28 oktober 2007 om 12:58

Grinnik, Olief, géén idee hoe die naam opeens in me opgekomen is. :P

Geplaatst op 4 november 2007 om 13:26