*Impuls

“Gaat u zitten, dan vertel ik u alles. Dit heb ik nooit voorzien. Ik wilde het niet, maar het was de druppel. Ik bedoel, hij zeurde al weken, dag in dag uit, over zijn op handen zijnde Verlating. Mager, maar met ogen vol leven achter zijn brillenglazen, met zijn stok zwaaiend en zijn kunstgebit in bedwang houdend stond hij dan in de keuken een show op te voeren waar menig kwiek acteur nog jaloers op zou zijn. Vol vuur bezwoer hij me dan keer op keer dat ik hem beter een boterham met worst kon geven in plaats van die gezonde sandwich-spread ‘want voor je het weet, Rosa, voor je het weet ontglip ik je!’ Als ik dan mompelde dat het zo’n vaart niet zou lopen kwam hij pas echt goed op dreef.

“Wát beweer je daar?! Heb jij een persoonlijk onderhoud met God iedere avond? Fluistert hij jou de namen op zijn daglijst in soms, wanneer ik al in dromenland ben?!” Uiteraard moest ik dat ontkennen, maar mijn verweer dat hij al maanden dreigde met zijn sterven zonder enig resultaat wimpelde hij simpel weg met de opmerking dat niemand hem van het tegendeel kon overtuigen. Zuchtend gaf ik dan steeds maar toe, en sneed de worst in plakken op zijn brood terwijl hij lustig verder oreerde over ‘de dag dat zijn Verlating zal plaatsvinden en hoezeer ik hem dan zal missen, en hoe graag ik dan had gehoopt hem nog zijn laatste boterham worst te gunnen’.

Al een aantal keren heeft het op het puntje van mijn tong gelegen. Maar steeds kon ik me inhouden, na vierenvijftig jaar lief en leed gedeeld te hebben weet je wel waar de grenzen liggen bij elkander. Mijn vader zaliger heeft nooit met veel overtuiging op een kerkelijk leven aangestuurd: in die tijd best een gedurfde zet. Wij hoefden alleen naar de kerk op bijzondere dagen, maar doorsnee zondagochtenden brachten wij veelal door aan de keukentafel, Mens-erger-je-niet spelend. Mijn moeder naast het fornuis, haar breiwerk onveranderlijk op haar schoot, mijn vader aan het hoofd van de tafel, de dobbelstenen in het gareel houdend wanneer wij kinderen weer eens te enthousiast wierpen, overtuigd als we waren dat de snelheid van de rollende steen van invloed was op de hoogte van de te gooien ogen. Mijn zusters en ik hebben later nog vaak glimlachend herinneringen aan die tijd opgehaald. Hoe wij onze stemmen moesten dempen wanneer het dorp langs ons keukenraam uitliep richting mis, uit respect voor die belangrijke man waar alle mensen iedere zondag opnieuw bij op visite gingen. Hoe mijn jongste zuster het ooit eenmaal in haar hoofd haalde een op school geleerd gebed op te zeggen voor het avondmaal, en hoe onze ouders toen in lachen uitbarstten en niet eerder stopten met gieren tot de tranen over hun wangen rolden. Nee, God in zijn hoedanigheid heeft mij nooit kunnen grijpen.

Dat is bij Hein wel anders geweest: zijn hele leven stond in het teken van De Almachtige, biechten en vroomheid. Het was dan ook een schande voor zijn familie toen hij met mij thuis kwam. Jaren en jaren heeft het geduurd voordat wij toestemming kregen om te trouwen. We waren officieel beiden van hetzelfde geloof, maar daar namen zijn ouders uiteraard geen genoegen mee: hij had geen verkeerder keuze kunnen maken in hun ogen. Gelukkig strijkt de tijd vele plooien glad. Uiteindelijk stonden we voor het altaar en sindsdien zijn we onafscheidelijk gebleken, hebben we al onze ouders overleefd en het leven genomen zoals het kwam.

Maar de laatste tijd was hij onuitstaanbaar. Sinds de eerste vrienden heen begonnen te gaan werd hij zich overbewust van zijn sterfelijkheid. En dat bleek een bittere pil. Nu moest ik al maandenlang horen hoe hij keer op keer hetzelfde excuus gebruikte om zijn zin te krijgen. Was het niet de worst dan wel de televisiezender, of wiens beurt het was de pot te legen, of welke dropjes te kopen, of welke weg naar de bakker te lopen. Gek werd ik ervan! ‘Leef bij de dag’ is altijd een favoriet motto van me geweest, maar Hein wilde daar weinig van weten. Vanmiddag barstte er iets in me. Hoezeer ik me ook voorgenomen had zijn woorden langs me te laten glijden, het lukte niet meer. Ik kon niet meer. Toen, voor ik het goed en wel doorhad, was het eruit.

“Nee! Ik heb Gods lijst niet! Maar daar kom jij ook helemaal niet op voor! Met jouw gedrag sta je op een heel andere lijst, ergens diep in de krochten van het eeuwige vuur!” Hij trok wit weg. Ik deed er nog een schepje bovenop, overmoedig als ik werd door zijn perplexe reactie. “Ooit gedacht dat je met zo’n naam als de jouwe de poorten naar het Eeuwige Leven zou mogen passeren? Vergeet dat maar, oude zeur die je bent!” Een moment viel er een ijzige stilte. Toen begon zijn onderlip te trillen, en al snel schokte hij met heel zijn lijf. Pas toen realiseerde ik me dat ik hem op zijn zwakste plek getroffen had, zijn grootste angst zojuist tactloos verwoord had. Ik had er meteen spijt van, haastte me op hem toe, overstromend van medelijden. Ik sloeg mijn armen om hem heen en nam mijn woorden alweer terug. Maar het mocht niet baten: zie hem hier nu toch liggen – zijn eerste hartaanval is een feit.”

24 Reacties

Ook raak.

Geplaatst op 6 maart 2007 om 22:57

Och sorry, ik lig helemaal in een deuk. Voorspelbaar doch geweldig einde! En tja, het leven is soms behoorlijk ironisch ..

Geplaatst op 7 maart 2007 om 00:15

Ouch! Dit doet me op de één of andere manier denken aan de sardonische wraakverhalen van Roald Dahl. Die wist er aan het einde ook altijd een boze draai aan te geven.
Z’n verdiende loon..

Geplaatst op 7 maart 2007 om 09:05

Verassend verhaal. Ondanks dat het verhaal ‘ver van mijn bed is’ (qua gebeurtenissen van de hoofdpersoon, maar ook de beschrijving van “vroeger”) is het toch erg levend en toegankelijk geschreven.
Wel jammer van het slechte einde. ;)

Geplaatst op 7 maart 2007 om 09:22

ironisch en humoristisch, erg leuk Wenz :)
En weer iets heel anders dan je normaal schrijft.

Zeurende mensen kunnen wel boeiend zijn, neit waar? ;)

Geplaatst op 7 maart 2007 om 09:46

Ja mooi. De familie-scene is prachtig geëvoceerd. Ik vind het einde een beetje jammer. Hoewel, het is de “eerste” hartaanval, ik heb het gevoel dat het het begin is van velen, nu ze de smaak te pakken heeft ;-) afhankelijk van zijn weerbaarheid natuurlijk, maar zo komt hun relatie misschien op een heel nieuw nivo. “Wil je vandaag echt nog een worst op je boterham ? Want ik hoef niet met God te overleggen” :D En als ze dan plots wel weer een boterham met worst geeft, weet hij hoe laat het is :))

Geplaatst op 7 maart 2007 om 09:56

Haha ja Jaco en Cinner, inderdaad. :D

Jos, het is net zo ver van mijn bed als van jouw bed, maar dat hoeft niet tegen te houden het te schrijven of lezen, toch? :)
Slecht einde? Grappig einde! :P

“Jammer” Nathan? Waarom? Selffullfilling prophecy, min of meer. Nu ja, zij helpt een handje. ;) De rest van zijn hartaanvallen zullen niet per definitie door haar aangezet worden hoor, wilde alleen duidelijk maken dat hij het overleefd had. :)

Geplaatst op 7 maart 2007 om 10:42

“Jos, het is net zo ver van mijn bed als van jouw bed, maar dat hoeft niet tegen te houden het te schrijven of lezen, toch? :)”
Natuurlijk niet, juist omdat het zo anders is ‘moet’ je het eigenlijk lezen, en is het ook boeiend om zulke dingen te lezen. Ik bedoelde meer te zeggen dat je het door het verhaal ‘grijpbaar’ maakt. Eigenlijk dus naast m’n bed zet. ;)

Geplaatst op 7 maart 2007 om 11:12

Jaaaa, selffullfilling, maar dan mocht het van mij ook ineens uitkomen, als hij er op zo’n manier naartoe leeft :-) Maar mss krijgt hij nu nog de kans om zijn leven te beteren :-)

Geplaatst op 7 maart 2007 om 11:13

Bevrijdend…. Dat was mijn gedachte…. Een bevrijding, voor hem en haar. Al is het beide in een andere vorm. In deze situatie zie ik het zeker als bevrijding…. Nice!

Geplaatst op 7 maart 2007 om 16:02

Fijntjes. Sterk, Wenz.

Geplaatst op 7 maart 2007 om 16:11

Een sterke van hem, ‘heb je soms een persoonlijk onderhoud…’, maar even sterk weer aan het eind in deze fraaie fictie, ‘jij komt niet op Gods lijst voor’.

Geplaatst op 7 maart 2007 om 18:33

Het is bij dit log erg duidelijk dat je het vertelde niet zelf hebt meegemaakt. ;)
Haar terugblik op haar jeugd vind ik het mooiste deel van het verhaal (die dobbelstenen!).
Misschien hebben al die boterhammen met worst de hartaanval bespoedigd.

Geplaatst op 7 maart 2007 om 20:24

Mooi verhaal wenz, en ik bespeur toch niet alleen ironie maar ook compassie. Menselijker dan Dahl.

Geplaatst op 8 maart 2007 om 10:44

Klopt Aargh, al schrijvende vond ik de man niet eens een klootzak maar gewoon een bange oude man die ook maar probeert zich vast te houden aan schijnzekerheden. Ik vind hem best lief. En haar ook. :)

Geplaatst op 8 maart 2007 om 10:52

SChijnzekerheden en onzekerheid, ja dat heb je mooi woord gegeven, maar dat had ik al eens gezegd :)

Geplaatst op 8 maart 2007 om 13:48

Ik moest bij dit verhaal aan mijn moeder denken, die 5 jaar gevochten heeft, omdat ze niet wou sterven.
Ze was bang om naar de hel te moeten gaan.
Het waren 5 moeilijke jaren voor haar, maar ook voor ons.

Geplaatst op 8 maart 2007 om 19:49

Ik ben door Polle op jou af gestuurd, of minder bedreigend gesteld, zij zei dat ik jou maar eens moest lezen, want jouw verhalen lijken qua sfeer wel wat op de mijne.
Leuk verhaal, de beschrijving van de dobbelstenen gooien vind ik erg mooi. En de foto’s erbij…
Ik kom nog wel eens terug.

Geplaatst op 9 maart 2007 om 11:08

Zwaar, Mieke, zowel voor je moeder als jullie. Is haar angst uiteindelijk afgenomen of is ze echt doodsbang gestorven?

Jack of hearts, welkom dan. :) En ik geloof dat ik jouw verhalen dan ook moet gaan lezen, toch? Logica werkt beide kanten op. :)

Geplaatst op 10 maart 2007 om 08:42

Vandaag las ik de laatste bladzijde van “Knielen op een bed violen”. Margje had zoiets eigenlijk ook eens moeten zeggen!

Geplaatst op 11 maart 2007 om 20:16

Ehhh… ik las natuurlijk niet alleen de laatste bladzijde. :)

Geplaatst op 11 maart 2007 om 20:18

Ghahahaha Carool! :P Ik ga er voor het gemak van uit dat je het hele boek las, deal? ;)

Dat boek heb ik niet gelezen, een ander van hem wel. Zijn eeuwig terugkerende onderwerp is zijn vader en zijn eeuwig terugkerende frustratie is het leven en de zin daarvan, uitmondend in een streng gelovig hoogtepunt met Knielen op een bed violen, als ik het zo even mag samenvatten. Ik kan dus wel raden welke rol Margje had, en vooral wat ze moest doorstaan. :)

Geplaatst op 11 maart 2007 om 21:46

Moeder was heel erg dement op het laatst.
Ze heeft het laatste half jaar alleen maar geslapen.
Dus of ze zich erbij neergelegd heeft, of niet meer wou vechten, we weten het niet.

Geplaatst op 12 maart 2007 om 15:22

Dat mag je gerust zo samenvatten :) en wat betreft Margje zit je er ook niet naast.

Geplaatst op 13 maart 2007 om 19:53