*Bam.

Dat ik nietsvermoedend rondliep, brein ingesteld op nieuws en leuks en moois. Ik was tenslotte in een museum, en daar kom je die drie dingen zeker tegen. Mijn favoriete museum zelfs, De Pont. Daar kom ik áltijd mooie dingen tegen. Vrijdag was geen uitzondering. Ik keek en glimlachte, of stond even stil, las of onderzocht. Soms liep ik ook met opgetrokken wenkbrauw door. Dat is het mooie van kunst natuurlijk, het is persoonlijk.

Ik liep daar dus. En al vrij in het begin van mijn ontdekkingstocht kwam ik een tweeluik tegen dat iets in mijn keel deed kriebelen, naar mijn buik deed zakken. Zomaar twee zelfportretten, vrij klein en onopvallend op de lange stenen muur. Maar prachtig. Niet om de techniek, daar weet ik weinig vanaf, maar om het gevoel, denk ik. Wat er tussen de penseelstreken door ingesijpeld was. Wat raakte aan iets – vraag me niet wat – in mij.

Faceless beauty
(Thierry De Cordier – ’2 Fontaines’ A: Trunkenbild B: Ik-Vertering)

Ik stond verbaasd van het effect dat die twee schilderijen op me hadden, zo samen. Aangenaam verbaasd, en een tikkeltje ontroerd. Dat dit binnen vijfenveertig minuten overtroffen zou worden, dat wist ik toch nog niet.

Captivating me

Ik liep verder, keek en ontdekte. Ik zag leuke, mooie, kleine, grote, inventieve, saaie, gekke, indrukwekkende kunstwerken, beleefde ze, fotografeerde ze af en toe. De immense roestvrijstalen spiegelwand bijvoorbeeld. Of de bomen die uit losse stukken hout waren opgebouwd: opnieuw vastgeschroefd, net niet kloppend.

En toen draaide ik mijn hoofd naar de twee kasten die ik vanuit mijn ooghoek zag.

Bam.

Een/One - art - I
(Berlinde De Bruyckere – Een/One)

Ik was aan de grond genageld. Ik voelde me immens treurig en gruwelijk gelukkig tegelijkertijd. Ik voelde gaten in mijn zelf vallen, ik voelde me completer dan ooit. Mijn keel kneep samen en mijn maag draaide om, en met iedere stap die ik dichterbij zette klopte alles en niks meer tegelijk.

Een/One - art - II

Waarom? Geen enkel idee. Ja, de kasten in de hele setting waren mooi, voegden toe. Ja, de levensgrote beelden erin intrigeerden mij mateloos. Ja, de textuur en kleur van de ‘huid’, de vorm van de ‘mensen’ en de desolate uitvoering waren prachtig. Maar waarom dan net dit me zo totaal van de kaart kreeg? Waarom juist deze twee beelden in hun kasten mijn ziel open wisten te scheuren? Ik kan het u niet vertellen.

Een/One - art - V

Ik keek om me heen, naar de andere bezoekers, naar de jongen die op zijn knieën een foto van dichtbij maakte. Naar het koppel dat door een van de ruitjes tuurde. Naar de vriend waarmee ik in het museum was, zijn ogen, zijn blik toen hij naar de kasten keek. De een vond het mooi, de ander interessant. Maar niemand, niemand leek naar mijn idee genoeg onder de indruk van de schoonheid en intensiteit van deze kunstwerken. Ik voelde iets dat op beledigd zijn leek, ik voelde iets dat op puur onbegrip leek, ik voelde van alles maar kon geen afstand nemen en zien dat kunst persoonlijk is, en de een meer doet dan de ander. Dat je aan de buitenkant van mensen niet kunt zien wat er aan de binnenkant gebeurt. Dat alles relatief is en triviaal in al zijn grootsheid.

Ik wilde er niet meer van wegkijken. Nooit meer. Ik wilde de kasten omarmen, ze meesleuren naar de uitgang, in mijn woonkamer zetten en er hele dagen naar kijken. Liggend. Voelend wat ze met me deden. Zomaar, zonder duidelijk aanwijsbare reden.

Een/One - art - III

Ik heb er toch afscheid van genomen. Hopend dat een ander, daar tussen alle bezoekers, hetzelfde zou ervaren – dezelfde intensiteit dan toch. Ik heb foto’s gemaakt, wetend dat ik daarmee nooit aan iemand kan overbrengen wat het met mij deed, wetend dat een ander er misschien zelfs maar weinig van vindt, het stom of afgezaagd of saai of wat dan ook vindt. Maar ik moest die foto’s maken. Voor mijzelf. Om me eraan te herinneren. Een fractie van wat ik daar face to face voelde mee proberen te nemen.

En dat wilde ik even met u delen. Niet het kunstwerk op zich, dat is wat het is. Maar mijn wereld op z’n kop, voor het eerst in mijn leven, door iets dat ergens ooit iemand gemaakt heeft.

8 Reacties

Een bijzondere ervaring. Bijzondere kunstwerken ook. Het straalt iets van eenzaamheid van die mensen uit ofzo, tenminste dat haal ik eruit. Iets natuurlijks. Die schilderijen zijn ook echt mooi, echt emotie. Nou ja, dat is wat ik ervan maak want als iemand geen verstand heeft van kunst dan ben ik het wel. Maar is het mooie aan kunst ook niet de emotie die het op kan roepen?

Geplaatst op 9 april 2012 om 17:48

lang leve goede musea die collecties wisselen en het zo mogelijk maken om af en toe verrast en verbijsterd te worden.

Jammer genoeg maak ik te weinig tijd voor museumbezoeken….. maar nu heb ik zeker weer inspiratie om vaker tijd vrij te maken!

Geplaatst op 9 april 2012 om 19:05
Jaco

Geweldig dat je dit hebt willen delen, ik kan me je gevoel van euforie en teleurstelling (over de reactie van anderen) goed voorstellen, maar natuurlijk niet zelf beleven. Afgaand op jouw foto’s kan ik me goed voorstellen dat de werken een gevoel van eenzaamheid, desolaatheid, zelfs in gezelschap, uitdrukken. In ieder geval iets dat jou, en wat jou ‘jij’ maakt raakte als op een open zenuw.

Gaaf dat De Pont je ‘lievelings’ is, ik ben er alweer jaren niet meer geweest, maar ook bij mij heeft dit museum een speciaal plekje in mijn hart, al was het maar omdat dit het museum is waar ik voor het eerst kennis maakte met Anish Kapoor’s werk.

Geplaatst op 9 april 2012 om 20:22

Kunst is zo persoonlijk, dat maakt het juist zo mooi. De ene vindt het archie-lelijk, de ander pinkt er een traan bij weg. Fijn dat jij dat ervaren hebt bij deze beelden. De foto’s zullen je achteraf niet meer hetzelfde gevoel naar boven doen brengen maar je hebt er wel een fijne herinnering aan. Ik kan dat gevoel wel eens hebben met muziek. ‘s avonds, in de zetel, heel alleen thuis, niemand om mij heen, kaarslicht aanwezig, koptelefoon, redelijk hard, niet te hard, intens luisteren, kippenvel, ogen die waterig worden, innerlijke vreugde dat zich manifesteert in mijn lichaam, spijt, spijt dat ik dit gevoel met niemand kan delen.
Muziek is kunst.

Geplaatst op 11 april 2012 om 07:51
ton

Geraakt… Dank voor het delen.

Geplaatst op 11 april 2012 om 09:21

Het is prachtig, omdat het iets met de emotie doet. Of het goed is of slecht maakt niet uit. Van schoonheid, lelijkheid, het ontroerd. En doet wel degelijk iets. Vanuit liefde, kwetsbaarheid en dan weer liefdevol en naakbaar (dat is geen woord toch?) en toch is dat wat ik voel en wil zeggen.

Dank, Wenz!

Geplaatst op 11 april 2012 om 15:47

Absoluut Jane, dat vind ik ook. Geen benul van kunst, maar wat het bij je kan oproepen lijkt me het meest terzake doend van alles. :)

Lenavanka, ik was ook alweer veel te lang niet geweest. Echt doen op een verloren zondag ofzo, wie weet kom je rijker terug. :)

Dat is het precies Jaco, het werk raakt iets in mij, keihard. En dat is mooi. De Pont is fijn hè? En Anish Kapoor was een mooie verrassing inderdaad. Snel weer eens gaan!

Graag gedeeld, voor zover dat mogelijk is, Ton. :)

Woord of geen woord Erwin, ik snap je helemaal. Hear hear. Wat je voelt, wat ik voelde bij het beeld, we kunnen het misschien niet mooi verwoorden maar het is waarachtig, en dat komt over.

Geplaatst op 16 april 2012 om 12:09

Toeval dat ik vandaag ook verwees naar het werk van Berlinde de Bruyckere, wat ik overigens ook prachtig vind…
En morgen ga ik naar De Pont. Altijd een inspirerende plek!

Geplaatst op 17 april 2012 om 20:24