Toen ik vrijdag mijn woonkamer binnen liep, zat mijn poezebeestje Kaia me trots aan te kijken. Tussen haar poten lag… iets. Iets donkers. Ik kwam dichterbij en hoopte met heel mijn hart dat ze niet zo’n enorme, dikke, slijmerige, bruine naaktslak naar binnen had genomen. Die dingen bevolken mijn tuin overvloedig namelijk. Maar nee, dat was niet het geval. Een simpel stronkje dan? Ze zat er zo gretig en verlekkerd bij, dat dit me heel sterk leek. Ik zette mijn tas op de vloer en knielde naast het ding neer. Kaia zat me enthousiast aan te staren. Toen zag ik het.

Groot Avondrood.

Zo heet de rups die ze naar binnen gesleurd had. Het was een prachtig ding, zo’n centimeter of acht schat ik, en bijzonder getekend. Een treurig ‘Oh Kaia’ kwam over mijn lippen. Het beest leefde nog, leek prima intact en wriemelde panisch rond over de houten vloer. Met mijn tas, een koker met foto’s die ik in mijn hand had, mijn jas en de kamerdeur schermde ik zo goed en zo kwaad als het ging het beestje af. Dat was hét teken voor Kaia om volledig in jaag-modus te schieten. Met haar poten wurmde ze zich door de kieren van mijn geïmproviseerde vesting en gaf de rups ferme knallen, tikken en slagen. Na een korte strijd tussen haar en mij, waarin ik het grote voordeel had haar op te kunnen tillen en weg te kunnen dragen, stopte ik de rups in een plastic bakje om hem veilig de tuin in te kunnen brengen.

Toen ik het beestje ergens in een plant verstopt had, liep Kaia nog in de woonkamer op hoge poten te zoeken naar waar haar overwinning naartoe gekropen was. Zie, mijn poezekopje is namelijk een heel slechte jager. Tientallen vliegen, hommels, duiven, vlinders en wat er maar in onze tuin neerstrijkt, worden dagelijks gemist door Kaia’s poten en bek. En dan niet op een haar na, nee, soms op een halve meter of meer. Ze springt verkeerd, te vroeg, te laat, te lomp, te scheef, te ver, u noemt het maar, ze doet het. Niets vangt dat beestje, echt niets. Dat ze nu dus een échte heuse stoere prooi naar binnen had weten te sleuren, dat was een belangrijke dag voor haar. Ze moest er twee schuttingen mee over klimmen, vervolgens via de houten trapladder naar het keukenraam, en dan via de trolley de vloer op. Met dat ding in haar bekkie. Dat is natuurlijk wel een prestatie.

Dat ik dat net iets anders zag, dat begreep ze niet. Dat ze wel zo’n suf belletje om haar nek kan hebben, maar dat zo’n rups daar niets aan heeft, dat het arme ding zelfs als hij op topsnelheid vlucht, nog steeds oertraag vooruit gaat, dat het ding geen kant op kan en er weinig prooi aan is – daar wilde Kaia niets van horen.

Ondertussen zocht ik eens op internet op wat dit nu precies voor rups was geweest. Groot Avondroodrups dus. Die beesten gaan een jaar in een holletje in de grond liggen verpoppen. Een jaar! Maar de nachtvlinder die er dan uiteindelijk uit kruipt, is wel een ongelofelijk prachtige. Ik was blij het beest (hopelijk) gered te hebben.

Maar dat was dus vrijdag.

Ja.

En zaterdag? Zaterdag heeft ze er nog drie naar binnen gesleurd. En zondag? Zondag heb ik er zeven uit haar smoeltje getrokken. Twee daarvan had ze in stukken gescheurd. Stukjes rups in groene derrie op de vloer. En allemaal even trots tonen natuurlijk hè. Kijk mij toch eens. De rest was er nog goed aan toe en werd netjes weer buiten gezet. De eerste was veruit de grootste die ze had weten te bemachtigen. Maar wie weet hoeveel doorgebeten exemplaren er nog ergens achter de schutting liggen.

Het is een beetje dweilen met de kraan open zo. Waarschijnlijk zit er een enorme kluit van die beestjes twee tuinen verderop, en is het eigenlijk nog opmerkelijk dat Kaia maar om de twee uur met zo’n rups over het hek komt geklommen. Maar ja, wat te doen? Kaia binnenhouden? Maar hoe lang dan? Ik weet wel dat het ‘de natuur’ is, maar ik vind er weinig natuurlijks aan. Kaia heeft maar 4 tuintjes waar ze in kan rondstruinen hier, en heeft geen enkele natuurlijke vijand in zicht, hoeft geen territorium te bewaken, neemt die rupsen niet mee om op te eten en blijft natuurlijk keer op keer daar terug komen om wéér zo’n nietsvermoedend mooi rupsje weg te plukken.

Zucht.

Tips, ideeën en strijdplannen zijn van harte welkom.

Ik zie ze wel. De hele dag. Het is gek om hier zo te staan, zo pontificaal midden in de kamer, en dat toch niemand me echt opmerkt, tenminste niet tot na het avondeten. Ik zie alles. Alle vreemde gewoonten, intimiteiten, rariteiten, explosieve woede, hartverscheurend verdriet, dat stiekeme dansje, noem maar op. Dat is nog niks. Weet u, de mens heeft een groot schaamtegevoel. Ten opzichte van medemensen. En zelfs voor hun huisdieren zullen ze bepaalde dingen laten. Maar wij levenlozen, wij krijgen alles mee. Dat is ook zoiets dat me verbaast. ‘Levenlozen’. Ze moesten eens weten. Maar goed, we voldoen niet aan hun hart-en-bloedvaten leven. Dus tja. Wat wij moeten aanschouwen, ik zou het niet eens durven navertellen.

Zo rond een uur of zeven ’s avonds is het opeens een ander verhaal. In het begin was ik blij verrast wat aandacht te krijgen, vol verwachting gingen ze allemaal om mij heen zitten. Ik stond op het punt iets te gaan zeggen, toen dat ding op me gericht werd. Flits. En dan allemaal naar mijn buik staren. Dat is ook zoiets. Vroeger had ik zo’n fijne bolle buik. Zo’n buik waar je je hand op kon leggen. Tegenwoordig ben ik plat. Platter dan plat. De mensen zien dat graag, van die strakke buiken. En dan allemaal staren. Jazeker, er is geen wezenlijk contact hoor. Ze staren maar wat. En ruziën, om dat ding. Mij maakt het niets uit hoor, ik heb geen voorkeur.

Maar het lijkt me nu zo leuk om eens een avondje écht samen te zijn. Dat we eens fijn bespreken wat ons nu al die tijd bezig heeft gehouden. Dat we een band krijgen, iets opbouwen samen. Dat zit er niet in, dat weet ik ook wel. Ze zouden zich een hoedje schrikken. En dan zou de schaamte komen. Dat ze eerst naar lucht happen van verbazing dat ik toch echt leef, en vervolgens rood aanlopen omdat ze zich realiseren waar ik allemaal bij ben geweest, al die tijd. Nee, ik weet al wel hoe dat af zou lopen. Aan de stoeprand. En als je het dan zonder regenbui overleefd hebt tot de ophaaldienst komt, heb je nog altijd kans uit elkaar geschroefd of geplet te worden. Nee dank u. Klein kansje dat je bij een andere familie terecht komt, waar je nog meer jaren van kijken en bekeken worden tegemoet gaat. Ach weet u, ik laat het maar zo. Ze denken toch alles te weten, die mensen. Ik zou hun leven maar op z’n kop zetten.

En ach, gelukkig kan ik de koelkast en de soepborden vanuit hier net horen, midden in de nacht, als ze hun hilarische anekdotes delen. Heb ik toch nog iets om naar uit te kijken, weet u. Want de salontafel en de dvd-speler hier, die zijn weinig spraakzaam. Getraumatiseerd, die tafel. Spreekt al jaren niet meer. De dvd-speler is gewoon lui, die slaapt de halve dag. Ach, misschien eigenlijk wel wijs, het zou mij een hoop verbazingwekkende momenten besparen. Jaja. Beleefdheid – hebben ze nog nooit van gehoord zou ik haast gaan denken. Die mensen. Rare apparaten zijn dat toch.

Lang geleden, zo’n logje, maar soms wil ik mijn flauwe humor best wel met u delen. Ongevraagd en onaangemoedigd. Dus. Komen ze:

De vrouw zat tegen de boom in de late middagzon. De man rustte zijn hoofd op haar benen. Gras tussen de vingers. Achter het hek liepen mensen van eeuwen geleden. Terwijl zij het vuur uitvonden, herdefinieerden de vrouw en de man zachtjes de liefde. Ogen toegeknepen tegen de zon, lome glimlach in het hart. Aan haar lippen een vogeltje, ze floot een wijsje, voor hem, voor hen, voor ze het beestje zachtjes in het gras liet zakken. Keek toe hoe het dingetje met haar hulp rondhipte, zich liet vangen door haar camera. Voorzichtig legde ze zijn koele lijfje tegen haar wang.

De man sprak grote woorden, van perfect en van eeuwig, van nooit meer anders en van ideaal. De vrouw voelde de woorden maar wist dat de waarheid niet ontstaat door hem te bedenken. Maar hier, vandaag, vanmiddag, onder deze zongekuste boom, kon ze niet anders dan dit moment vereeuwigen in haar zenuwbanen. Zachtjes kroop de middag langs haar ruggengraat, meanderde door haar bloedbaan, spatte met warme golfjes rond in haar synapsen, zette zich vast op haar botten, legde een doorzichtige film rond haar lippen. Ze boog voorover, kuste hem zachtjes – om niets te morsen.

Met haar blik hield ze hem vast, zonder woorden sprak ze hem toe. Van deuren, die openen, terwijl andere voor je neus dichtslaan. Van sterk zijn, van volhouden en hakken in het zand. Van dat je tussen het vechten door even je hoofd in iemands schoot moet kunnen rusten. Van troost en opladen, van lief en verder kunnen. En dat ze dan hoopte, dat ze dan, dat zij dan, dat zijn hoofd altijd welkom zou zijn op haar benen, in gras, in licht, in donker, in koud, in dag, in nacht. In oprechtheid en in zacht, in altijd en in overal. En hij keek haar aan en knikte stroperige liefde haar richting uit.

-

De vrouw kijkt naar het tafereel. Klimt naar de toppen van de boom tot ze weer jaren terug is. De foto in haar handen, ziet de twee onder de boom zitten, de zon, het gras. Ziet nu dat de fragiele hoop aan de ene kant zat, en het stoïcijns vertrouwen tegenover haar. Zachtjes blaast ze nog een treurig melodietje op het al jaren verstilde vogeltje. Ze hoort er tranen in. Ze blaast de waarheid in de wind. Van dat de dingen die je doen leven, dezelfde dingen zijn die je breken. Van te veel, van te blind, te rotsvast. Van dat de jaren haar leren dat liefde een weegschaal is, en leven de kunst om deze in evenwicht te houden. Van de film, haar bloedbaan, dat haar ruggengraat moeilijk vergeet. Van het residu rond haar lippen, dat amper weg te vegen blijkt.

Van de bomen die wel het zonlicht doorlaten, maar nooit de warmte. Van vogeltjes die niet in te slikken zijn, hoe graag ze het vuur in haar midden ook zou voeden met diens klanken. Van de zoektocht naar wat van haar is, en wat niet. Van dat ze weet dat hij, dat zij, dat ze niet. En of hij dat ook. Ze ademt. Kleine donkere wolkjes. Stil vouwt ze zichzelf op, sluit haar ogen, legt zacht haar hoofd in haar eigen schoot te ruste, voorzichtig balancerend op haar tak, daar bovenin de boom.

< Update 1: zie hier de vernieuwde, verkorte, versnelde en de – in mijn bescheiden optiek – verbeterde versie. Met dank aan Impa voor de spreekwoordelijke schop onder mijn derrière die ik even nodig had om er weer in te duiken. :)

Klik op het Vimeo-logo om de grotere versie te zien.

Tripje richting Lillo, door de Tijsmanstunnel, naar de lichtjes van de haven en de rook van de verderop gelegen kerncentrale.

Wat zeg je, waar poepte hij op?! Opperhoofd.

Ze viel toen zo hard van haar fiets, derhalve gezicht was geschaafd!

Tja. Er zijn vast zinniger dingen te doen in je leven.
Maar tijdens een lange autorit lijkt het opeens een belangrijke taak.

Lief programmeert al zo’n twintig jaar, en heeft in al die tijd nog nooit een Azerty toetsenbord (het gangbare toetsenbord in België) gehad voor zijn werkzaamheden. En ik, als Nederlander, ben uiteraard ook verknocht aan mijn Qwerty’s. We staan in Saturn, kijken rond naar mobiele telefoontjes met een volledig toetsenbord. Op de verpakkingen staan overal afbeeldingen van Qwerty toetsenbordjes te pronken, maar op de witte sticker met barcode en kleur staat ook fijntjes ‘Azerty’ vermeld. Na vijf modellen geïnspecteerd te hebben, vinden we er eentje die ‘Qwerty’ vermeldt naast de barcode. Vragend kijken we elkaar aan. Zou het? In plaats van de verpakking ruwweg open te scheuren, loopt Lief netjes naar een medewerker en vraagt of deze telefoon een Qwerty toetsenbord heeft.
“Ik verkoop alleen Azerty, niks geen Qwerty, we zijn hier wel nog steeds in België hè.” bast de norserik. Verbouwereerd kijkt Lief me aan. ‘Kom,’ zeg ik, ‘als we nu in de auto springen zijn we nog op tijd in Breda voor de koopavond.’ Dan gaan we daar wel onze begeerde Qwerty halen.

-

Ik wandel ’s ochtends om negen uur snel even naar het postkantoortje om de hoek, om tijd te sparen. Normaliter fiets ik verderop naar een postpunt, omdat ze daar wat minder priegelig zijn met de afmetingen en dus bedragen van pakketjes, die ik veelvuldig de wereld in stuur. Wanneer ik aan de beurt ben, geef ik mijn pakketje af. De dame achter de balie weegt en frankeert. Dan geeft ze het pakketje terug en sommeert me het adres nogmaals op de enveloppe te schrijven, ditmaal uiterst rechts. Ik kijk haar vragend aan, maar meer wil ze er niet over kwijt. ‘Ok…?’ Terwijl ik het adres kopieer pal naast het origineel, vraag ik me af of ze een of andere sticker over het midden moet plakken of zoiets dergelijks. Ik geef haar het ding terug en kijk. Ze pakt een pen en zet doodleuk een kruis door het iets linkser adres. Ze gooit het pakketje opzij met de woorden ‘Zo doen wij dat hier niet.’ Verbijsterd verlaat ik het postkantoor.

Nog los van enige klantvriendelijkheid, er zijn van die dagen dat ik denk dat meneer Wilders hier in België toch ook een glanzende meerderheid aan zetels zou behalen, mocht hij een poging doen…

Langzaam loopt hij door de hal van het station, alsof er geen mensen bestaan die haast hebben, geen mensen bestaan die zuchtend om hem heen slalommen. Hij lijkt zich niet bewust van zijn omgeving, enkel een doel voor zijn geestesoog te hebben, dáár moet hij komen, en deze route heeft hij al ontelbaar keren gelopen, niet nodig nog enig acht op de omgeving te slaan. Dat die omgeving niet statisch is, dat er mensen met koffers staan, of juist met een fiets, dat een uitgang tijdelijk afgesloten is, of ergens houten planken liggen om verwijderde tegels af te dekken, dat twee kleuters joelend door de gang rennen, dat er iets ánders is dan het beeld in zijn hoofd, dat is simpelweg geen optie.

Misschien is hij op weg naar zijn vrouw in het verzorgingstehuis. Misschien is hij terug van een ochtend in het ziekenhuis voor longonderzoek. Misschien is hij chronisch verveeld en hoeft hij nergens heen. Misschien heeft hij een blaar aan zijn voeten. Misschien stinkt hij een beetje naar muffe mottenballen en ongewassen oksels. Misschien laat hij een spoor eau de cologne achter in de hal. Misschien denkt hij aan zijn afspraakje van gisteravond. Misschien baalt hij dat de prei te duur was op de markt vandaag. Misschien denkt hij aan de laatste beursberichten en zijn geld dat nu verviervoudigd is. Misschien zet hij dieren op als hobby en zag hij zojuist een prachtige houtduif die in zijn collectie niet zou misstaan, ware het niet dat het dier nog springlevend rondhipte. Misschien moet hij heel nodig naar het toilet maar gaat hij liefst thuis op zijn eigen pot. Misschien zijn de twee verweerde benen die hem al jaren dragen vermoeid. Misschien is hij de oprichter van een goedlopend restaurant. Misschien laat hij zijn kleindochter iedere maand de strengen overgebleven haar op zijn hoofd bruin verven. Misschien is hij met twee even bejaarde buurmannen aan een universitaire studie begonnen om de uitdaging nog eenmaal aan te gaan.

Ik sla de hoek om en struikel bijna over vier jochies die op weg naar de tram zijn om een middagje te gaan zwemmen. Tasjes stevig op de rug gehesen, spillebeentjes onder korte broeken. Eentje lijkt me Marokkaans, eentje van blanke makelij, twee zijn negroïde. Leuke mix, denk ik. Een van de vier draagt een Spiderman t-shirt. Knalrood en kinderlijk, maar dat moet ook als je acht bent. Ze vertellen sterke verhalen terwijl ze de snelste wandelaar van de vier proberen bij te houden. Op de roltrap gaat het Marokkaanse kereltje op zijn kont zitten. Spiderman volgt prompt. Ze hebben het over een vriendje dat iemand kent wiens broer ooit een been gebroken heeft op de roltrap. Terwijl de blanke pre-tiener ruig staat te doen om zijn moed te tonen, kijkt Spiderman om, omhoog naar mij. Ik sta ze glimlachend gade te slaan. Hij draait zich terug, bedenkt zich dan, draait zich weer om en grijnst me van oor tot oor toe. Bij het tram-perron aangekomen positioneer ik mij naast de automaat. Terwijl het jonge viertal uitgelaten en ongedurig op de tram wacht, komt de automatische-piloot-man de trap af gerold. Hij kijkt nog steeds niet op of om. Zijn blik naar binnen gekeerd gaat hij dáár staan, waar hij waarschijnlijk altijd staat. Midden tussen het jeugdige viertal. Voor een moment vermengen jong en oud, open en gesloten, losgeslagen en vastgeroest, uitbundig en ingetogen met elkaar.

Glimlachend pak ik mijn tramkaart en bedenk dat er tussen een open boek en een gesloten hoofdstuk, tussen ‘was ik ooit ook zo’ en ‘zou ik zo kunnen worden’, tussen dichtbij en veraf, eigenlijk alleen mijn verbeelding zit.

Zo toog ook ik, als rasechte ramptoerist fan van vervallen en verlaten gebieden, naar spookstad Doel. Voor de gemiddelde Vlaming een bekend begrip, maar voor de Nederlandse lezers en/of lezers voor wie Doel onbekend is: Dit dorp is sinds september 2009 ontruimd, wegens ooit te realiseren uitbreiding van het havengebied. In Doel staat tevens een kerncentrale.

Hier en daar hangt een handgeschreven briefje op de deur, ‘Dit pand is nog bewoond, afblijven!’ maar over het algemeen is Doel leeg, vervallen, vervuild, verpauperd. Maar tegelijkertijd ook een kunstwerk. Niet alleen door de absurde verlatenheid, ook door de vele gedichten en immense kunstwerken op de muren, deuren, ramen.

Wanneer je googled op ‘Doel spookstad’ kom je genoeg foto’s tegen. Vreemd om te zien hoe snel de boel grauw en gevandaliseerd raakt. Sommige graffitiwerken zien er nog precies hetzelfde uit, andere bestaan al niet meer, zijn hun glans kwijt, overwoekerd door groen of simpelweg verdwenen omdat de betreffende muur er niet meer staat.

Het geeft een onheilspellend gevoel, daar zo in het verleden van anderen rond te stampen. Oneerbiedig. Maar tegelijkertijd is het zo mooi daar, al zal niet iedereen dat met me eens zijn. Voor mij is het nooit een levend stadje geweest, waar de bakker op de hoek zat en waar je de bus bij het speelpleintje nam en waar de buurvrouw je nog aardbeien uit de tuin heeft gegeven. Nee. Voor mij is het enkel één groot kunstwerk. Een raar, verwrongen, treurig, driedimensionaal kunstwerk.

Natuurlijk is er een hoop gekraakt geweest, en nog veel meer gevandaliseerd. (Geplunderd, zou ik zelfs durven zeggen. Als je dan je huis uitgezet wordt tegen je zin, dan breek je die dakramen er ook nog even snel uit voor je weggaat natuurlijk.) Op veel plekken is het zo goor dat het op een vreemde manier mooi wordt. Op sommige plekken overstijgt het de smerigheid niet.

Een stad zonder regels, zonder gemeenschap: alles mag.

Een ongemakkelijke tweeledigheid – enerzijds de prachtige kunstige graffiti en het mooie uitzicht, anderzijds de verpauperde omgeving, de volkomen uitgestorven straten en huizen.

En toen we Doel uiteindelijk weer verlieten en langzaamaan terug de bewoonde wereld naderden, mocht ik deze zonsondergang nog even meemaken. Dat maakte het gevoel in een alternatieve, on-dagelijkse wereld te zijn geweest vanavond, helemaal af.

Mooi tekentje he? Maar dat volledig terzijde.

Druk dus, nog steeds, met mijn Etsy creaties. Ondertussen ook een tweedehands winkeltje opgezet, je zou gaan denken dat ik tijd teveel heb. Het tegendeel is waar, maar de energie is er in overvloed, en dat zorgt voor efficiënt gevulde dagen*. In gedachten zie ik mezelf jongleren met de nodige ballen. Sommige groot, andere handzamer. Kleding ontwerpen en naaien, online winkel op dreef houden, huishouden, tweedehands winkeltje online vullen, angststoornis knikkerklein houden ondertussen, relatie en part-time dochter niet uit het oog verliezen, tripjes naar het postkantoor, vergeet niet de boodschappen te doen. En terwijl ik een zoom af zit te spelden, een vloer dweil, een foto bewerk – draait de gedachtenmolen flink door. Niet alleen de praktische niet-vergeten-nog-te-doen dingen, maar evengoed de zielenroerselen, het zelf-therapeutje-spelen, het wat-wil-ik-met-mijn-leven, het leven in al zijn facetten kortom.

En tussen al die bedrijven door even heerlijk mijn rss-feed doorpluizen, en zelf ook nog online shoppen natuurlijk – de economische kringloop draaiende houden weet u wel – naar een nieuwe tas bijvoorbeeld, of het zoveelste tunneltje voor in mijn opgerekte oorgaatjes. Mijn postbode draait overuren met mijn pakketjes, kan mijn gegevens ondertussen dromen. (Wel handig, zelfs een pakje zonder huisnummer of achternaam komt goed aan.)

Allemaal prima natuurlijk, maar dan moet het niet opeens volop zomer worden. Dat vind ik dan weer zo flauw. Moet ik opeens gaan kiezen. In de tuin met een boek (en een blije kat omdat ik mee naar buiten kom)? Of toch nog maar een creatie naaien, een stapel dvd’s fotograferen, de badkamer poetsen?

Nee, dacht ik daarjuist, toen ik even in de tuin met een balletje aan het gooien was (mijn kat is een soort hond, rent er doldwaas achteraan en duikelt het ding op uit de struiken) ik ga een logje schrijven. Zodat mijn virtuele vrienden ook nog enig idee hebben hoe het leven van Wenz loopt.

Kwijlt u dan nu even mee over mijn nieuwe tas? Virtueel welteverstaan.
Oeh, leuke tas zeg, Wenz! Ja he! Lekker ruim! En zo’n soort dokterstas-model, lang moeten zoeken! En nu helemaal van mij! Mijn spullen erin! Mijn houten punkertje eraan! Mij mij mijn!

* Soms laat ik wel een steekje vallen hoor. Mijn pinpas in de automaat laten zitten, bijvoorbeeld. Alweer. En dan dus langs de bank de ochtend erna. Alweer. Om de pas op te halen. (Lees: de medewerker moet achter de schermen het ding uit de automaat gaan vissen.) Alweer. En dan langs mijn eigen bank op de fiets. Alweer. Om de automatische blokkade op te heffen. Alweer. Ahum.